Annabi Muusa Xibaare

nan giri Tawureeta

L’histoire du prophète Moïse

en langue soninké-ouest

©Équipe de traduction soninké 2007

Ramuuriye

Alla ga da Tawureeta be kini Muusa yi, maana be ga’a yillanden ŋa sooninkanxannen ŋa, ken ni ya safandaanan ga da xibaare be saf’i xannen ŋa (Abaraaninxanne), a ya ga ni kitaabin saaxaman ŋa, na ken xibaari baananne safa sooninkanxannen ŋa sooninkon sefe moxon ŋa, i gaa katt’a faamunu jewoye yi moxo be.    Ken ŋa, yillandaanon da xibaare ke xara kitaabi yillanto tananu ya yi gilli abaraaninxannen ŋa xo: a tubabunxanne, a arabinxanne, a banbaranxanne, a julanxanne, a angelenxanne, kuud’i nan danqanaaxu ti xibaare ke faamuyen ŋa.

Axa ga na sefeta be wori, a sigirun ɲegenton ga ni, ken wure ni t’a fatanpanciyen wa kiteene kitaaben ɲemeran ŋa, (digaamun wure noqu).

Axa ga na sigiri buccinnen (^a) wori renxotte be kanma, ken wure ni t’a fatanpanciyen wa kiteene kaaran wureedun ŋa.

Yillande ke noxon ŋa, axa wa safanyinmun walla gorobi gillu filli naxa [    ].  Axa n’a tu t’i nta kitaabi saaxaman noxon ŋa. 

O w’a muurunu safandaanon do xaraŋaanon su maxa, i n’o deema ti ke kitaabe koroosinden ŋa, i be ga na kontoye wori m’an ga na jiidiye xa wori, an n’o tuyindi t’a yi, baawo Alla baane ya tinmanten ni.

Sooninkanxannen yillandaanon sappa

(Equipe de Traduction Soninké)

B.P. 345, Kayes, Mali

ets@asawan.org

Roraqe

Tawureeta ni Banisirayilanko dunarakutiyen gondoman ya, a d’i batiye. Alla jaman dangon ya ni: A wa jama ke hadarimoxon d’a hadari manna Alla maxa yi bangandini a do jama ke ɲanmoxo duna jamon kuttun naxa Annabi Muusa yan da Alla sariyan kita.

Tawureeta ni kitaabu karagi ya: Joppaye, Bakke, Sariya, Jaatu, a do Laayidu fillante. Tonŋu, sariyan kitaabun ya ni, xa xiisan xa geben w’a yi diina sariyan ŋa. Ken kuŋa, ke kitaabe bogu Tawureetan ya yi: Bakke sooro yogonu, a do Sariya do Jaatu, a do Laayidu fillante.

Bakken kitaaben nafan xooren ya ni Yaaxuba koren liimaanankaaun danŋa, ken ga ni «Isirayila». Alla da du tuyind’i jaman danŋa t’i toxon ŋa ke kitaabe ya noxo: ken ga ni Tunka duumante. Soora fana katti tanmu do segundin ŋa, Banisirayilanko gaa hooraaxunu moxo be yi bakka Firawunan do Misiranko maxa, a wa ken moxon koono. Soora tanmu do kobundi katti tanpille do naxatandin ni kitaabe ke butten ya, A na Alla gaa laayidun roon’i d’i jaman naxan ŋa moxo be yi ya koono. Ken ni Alla duran tinkallenmaaxu ya y’i d’i jama b’i gaa kandana kuudo n’a hooro. Soora kuttu ku, tanpillen do karago katti tannaxate, kun ni jama ke ga n xawa Alla batta moxo be ya koono.

Bakken kille tana na gunjuran terenden ya moxon koono, Alla ga da jama xaranballen geesu n’i tanga moxo be yi. Allanbatika yiranman na Alla hadariyen ya koyini kafiini Isirayila yi. Allanbatika yiranman deberinden d’a maxankuton da sigira xoore wutu Bakken kitaaben ŋa.

Sariyan kitaaben ni xo dangonun do sariyanun kafumanton ya ga ni, Alla ga d’i kini Muusa yi, kuud’a n’i kini Banisirayilanko yi. Kitaabe ke noqu gabe teŋeene sadaxinden do sadaxanun ya yi.  Sariyanu tananu wa jaman danman jikkunun kanma, Banisirayilanko du-baananbe su, a do kofon yinme bogukillu, m’o ga da sonoyen do sobiyen xa sariyan ɲi kitaabe ke yi. Alla sennen ya ni, o ma xaw’a battaran ragana.

Sariyan do xiisanun wa Jaatun kitaaben ŋa. Kun xiisanu yinmen ni gunjuran terenden ya yi. Jaman toxonun wutunden do Allanbatika yiranman raxawuɲinden do pesexansallen dangi falle, kun gaa soora fana katti kabundin ŋa, jaman giri Tuurisiinagiden ŋa katti ɲiiɲe be laayidun ga wuti. Gelli jaman nan giri Tuurisiinagiden ŋa, tekkun do murutiyun joppe. Jaatun kitaaben d’a koyi nan ti gunjuran ɲaŋi dingira yi, Alla ga da jama ke xence. Banisirayilanko sinme do yilleyen ŋa katti Misira, kisiyen do tangeyen ga ɲi d’i ya non ŋa. I d’i yinmankon jalagi, kun ga ni Muusa do Haaruna yi. I kan’i legerun ŋa. I da tiyinfin xaasa, i ga dem’a yi moxo be Misira yi (soora 11ndi faayi) nan bara roono Kanaana yi (soora 14ndi faayi). Alla ga da ŋaniye be tefu jaman danŋa, i d’a nakkari. Ken tooxen saabu da, I da tannaxate siine ya ɲa gunjuran ŋa. Fo wo fo su ga bogu Misira yi kara ken noqu ya yi, a ga ma ɲa Yuusawu do Xaalebu baane falle. Hari ke lenki, duna xibaarun na ken moxo ya yi, Banisirayilanko ga ɲa moxo be yi gunjuran ŋa, xo nan nimisi fi danginten ŋa, nan jooti fi riyinten ŋa. Ken yinme ya saabu da ni ku beenu gaa Jaatun kitaaben xarana, a gaa  fillalliŋoon’i gabe danŋa.

Laayidu fillanten kitaaben, (soora 31ndi katti 34ndi) sefene annabi Muusa faatiyen ya kanma, ken do Yuusawu gaa fiinun yinmankaaxunu, xesiidanu, a do Muusa duwanŋu.

Alla gan na ku safandi sennu xaranŋen ŋelindi, i gan ɲaana nooro yi o su kandanden xanne maxa.

Bakke

[Banisirayilanko komaaxu, Misira]

1

1Yaaxuba, a ya ga ni Isirayila^a, a d'i renmu beenu ga daga doome Misira, i toxonun faayi: 2Rubeeni, Simoonu, Leewi, do Yahuuda, 3Yisakaari, Sebuluunu do Beniyaamina, 4Daani do Nafutaali, Gaadi do Aseeri. Baananbe su d'i koren ya ni. 5Ken kuŋa Yaaxuba d'i koren su, i tanɲere sere^b yan ɲi. Xa Yaaxuba renme tana ɲ'i kaane yi Misira, ken ga ni Yuusufu. 6Yuusufu ri bono ken falle, kafiin'a waaxinu ku beenu ga r'a sagata Misira. I sappa su xa ma ɲi bireene ken koota yi.^c 7Banisirayilanko jiidi Misira, na renmen gaben kita, i jaman kasafo, i da ɲiiɲen faga.

8Ken falle, tunka kurunba ri taaxu Misira yinmen ŋa, ken ma ɲi Yuusufu tu. 9Ken t'i jaman danŋa: «Axa d'a wori, Banisirayilanko xabiilan gabo nan dangi haqen ŋa, i jaman xa kasaf'o danŋa. 10Ken kuŋa, o na feeron kut'i xanne maxa, ken ga fe, i wa tallan gaboono. Ken ŋa, fitina nda giri, i ra wa kapp'o xonnon ŋa n'o bonondi, i na dag'i kaara.» 11Misiranko da yinmanko yogo sugandi, kuudo na yaaxandunben saxu Banisirayilanko kanma, ti senbengollun ŋa. Ken yan ɲa Pitoomu deben do Rameseesi deben taganden ŋa, kun ga ni Firawunan^d naxafamareranun ŋa. 12Ken yaaxandunbe wa Banisirayilanko kanma, xa, i wa tallan jiidini^e, i wa tallan sanqini jamaanen noxon ŋa. Ken ya saabuda Misiranko ga d'i tallan xoni nan kan'i ya. 13I xonnoxotaaxu ti Banisirayilanko yi, n'i raga xo komo. 14I d'i yonkinun liixi ti golli xoto-xoton ŋa: i d'i wara doorintuufakatiyen do teesoxen ya yi. Sefe defonde da, Misiranko sondonburaaxu t'i ya, n'i wara golli xoten danben su yi.

[Banisirayilanko ren yugun kalle]

15Yaxarinsaarandaano filli wa Abaraaninun ^f maxa, baanen toxon ni Sifaara, baanen toxon ni Puwa. Misira tunkanyugon t'i danŋa: 16«Axa ga na ɲi Abaraani yaxare be deemana saareene, axa n'a koroosi: sell'a renmen ga ni yugon ya, xa d'a kari, selli renme ke ga ɲa yaxaren xa ya, xa da ken toxo bireene.» 17Xa, saarandaano ku na allankannaanon ya yi, ken kuŋa, i da ren yugun toxo bireene, i maxa tunkanyugon ɲaamariyen batu. 18Ayiwa, tunkanyugon da yaxarinsaarandaano ku xiri nan t'i da: «Axa ke moxo xa ni manne? Axa ga da ren yugun toxo bireene!» 19Yaxarun ti tunkan da: «Abaraani yaxaren do Misiranka yaxaren nta baana. Senben ya ni Abaraani yaxarun ŋa, ken ya n'i nda taaxu jalan ŋa, saad'o gaa riini ken w'a ɲiin'i saare ti du yi.»

20Alla da yaxarinsaarandaano ku neema, Abaraaninun ri tallan gabo. 21Yaxarinsaarandaanon allankannen ya saabuda ni, Alla ga d'i jiidi.

22Ken falle Misira tunkanyugon lagari tin'i jaman danŋa: «Ren yugo su nda saare Abaraaninun ŋa, xa d'a wutu, axa n'a sedi Niili fanŋen ŋa! Xa, axa na ren yaxarun wara bireene.»

[Muusa bangeyen xibaaren d'a leminaaxu]

2

1Ken d'a ɲi Leewi follaqen ŋa, i da renmu filli kini me yi yexun ŋa.^g 2Yaxare ke da noxon wutu, nan saare ti ren yugo yi, a renmen siren ni. Ayiwa, a xosi renme ke muxundi, xasu sikk'a ga'a maxa. 3Xa, a ma katu dallan'a maxa. A da sokkinkande yogo wutu, n'a sappi ti godoro, a do male, na lemine ke r'a noxon ŋa, nan dag'a d'a taaxundi digan ŋa fanŋen noxo. 4Lendunbe ke gida yaxaren daga soncolondi, kuud'i na ke be gaa ɲaana xoxone ke yi tu.

5Wucce falle, Firawunan ren yaxaren d'i batulanun yanqa fanŋen ŋa, a gaa telle wanqi. Ken noxon ŋa, a do yaxaru beenu gaa d'a batten ŋa toxo yiileene do fanlaqen ŋa, a xosi kanden wori taaxunu sokkindigan ŋa, a d'i komo yaxaren xayi, t'a nan daga kanden riiti. 6A ga da kanden raqen wuɲi, a da lendunben wori saq'a noxo, a gaa wuunu. A xosi hinne lemine ke yi, nan xosi ti: «Abaraaninrenmen ya faayi ke!» 7Lemine ke gida yaxaren gaa non ŋa, a xosi ti Firawunan ren yaxare ke da: «An w'a mulla n na Abaraani yaxare muur'an danŋa ba, a gaa lemine ke sugundini n'a sorog'an danŋa?» 8A t'a danŋa: «Daga fo muuru!» Xusunne ke daga lendunbe ke ma yinme ya xiri, d'a nan ri katti Firawunan ren yaxaren ŋa. 9Firawunan ren yaxaren ti yaxaren da: «Ke renme rag'an n'a sugundi n'a sorog'in danŋa, n n'an tuga.» Yaxaren da renmen wutu, n'i xattin sugund'a yi. 10Leminen ga xooro, yaxaren d'a deni Firawunan ren yaxaren noqu. A d'a ɲa du da renme yi. A ti: «Ke renme, n w'a toxorana Muusa, baawo n d'a jaaba bakka jin ya yi.^h»

[Muusa wuruye katti Mediyana jamaanen ŋa]

11Muusa ga kiɲe maxanbaanaaxun ŋa, koota yi, a giri nan dag'i maarenmun ɲi golli xoto kanma, Misiranko ga d'a war'i kanma yi ti senben ŋa. A xos'a ɲi xadi, Misiranke yogo gaa Abaraani yogo katta. 12Muusa d'i kaaron faayi, a ma sere wori, a xosi Misiranke ke katu n'a kari, a d'a bulu seyinŋen ŋa. 13A bita fillandi, Muusa daga bog'i soron ŋa xadi, a da Abaraaninu filli ɲi gajanŋa. A ti baqalla ke danŋa: «Manne n'an ga'an waaxin katta?» 14Ken xa da du toxo: «Kon d'an ɲa marandaana yi t'an n'o kiiti? Xor'an nt'a mulla n'in kari ya, x'an ga da Misiranken kari moxo be?» Muusa t'i du danŋa: «Yaboo! Soron d'in golliɲaŋunten tu.» A xosi kanu. 15Jaaxa Firawunan xa da golle ke mugu, a wa Muusa muurun'i n'a kari. Muusa wuru ke ya yi, nan daga Mediyana jamaanen ŋa, nan taaxu geden kaaran ŋa.

16Ren xusu ɲeri ɲi sadaxakiɲandaana yogo maxa Mediyana yi, a toxon ni Suwayibu ⁱ. I ri jin xesu, i gaa minindiwaarun fakka, n'a kin'i faaba tanmison ŋa. 17Nagaanaanon ga ri, i xosi xusu ku xata. Muusa giri ken ya yi n'i faasa, n'i tanmison minindi. 18I ga saage katti kaanun ŋa, faaben t'i danŋa: «Ee! A ɲa kan moxo xa? Axa ri fane lenki de!» 19I ti faaben da: «Misiranke yogo yan faasand'o danŋa, o do nagaanaanon naxa, a da hari jin xes'o danŋa, n'o tanmison minindi.» 20Suwayibu t'i ren yaxarun da: « Ken yugo na minna? Axakun do ken ma ri? Xa dag'a xiri, xa d'a nan ri, o n yige!»

21Muusa xosi toxo do Suwayibu batte, ma Suwayibu ga'i ren yaxare Cifoora kinn'a yi yaqe. 22Cifoora jiid'a danŋa ti ren yugo, Muusa ti kuŋa: «N w'a toxorana Gerecoomu, [ken ga ni «ke mukke ke»,] baaw'in ɲa tuŋaaranke wandi jamaanen ŋa.»

[Muusa gangunde Alla maxa]

23Wuccu laate dangi falle, tunkanyugo be ga ɲi Misira, a kara. Banisirayilanko laxaraxaasa katti Alla yi, i ga'a gangunu, komaaxu ke toora be ga'i kanma. I gangunden kiɲe Alla yi.^j 24A d'i hanmirafin mugu, a d'i do Ibirahiima do Isiyaaxa do Yaaxuba naxan laayidun kurunbaaxu. 25A da Banisirayilanko faayi, n'i alihaalan tu.

[Muusa gangunde]

3

1Koota yi, Muusa ga ɲ'i kallu yugo Suwayibu, ken ga ni Mediyana sadaxakiɲandaanan ŋa tanmison goyimene, a do tanmison da gunjuran kutu, nan kiɲe Tuurisiinagiden^k ŋa, Alla gide. 2Non ŋa, Tunka duumanten maliikan da du bangand'a danŋa xo kuma, badagen naxaane. Muusa yaaxen wa badagi kuminten ŋa, xa, badagen nta biyini. 3Muusa ti du da: «N dugu n nan tiirinbe na ke kaawafi duuxura. Badagen ma biyi. Ke xa ni manne yi kuŋa?» 4Tunka duumanten ga d'a wori Muusa ga tiirinbe katti badagen naxaanen ŋa, Alla d'a gangu: «Muusa wo! Eh Muusa!» Muusa ti: «Naamu.» 5Tunka duumanten daali Muusa da: «Maxa tinko badagen ŋa, an teppunun bagandi, baawo yere ni dingira sennen ya. 6Nke n'an faaba Alla ya, Ibirahiima Alla, Isiyaaxa Alla do Yaaxuba Alla.» Muusa xosi kanu, a d'i yaaxon muxundi.

7Tunka duumanten jokki do daaliyen ŋa: «N d'in soron wori, i gaa toora be yi Misira, n d'i laxaraxaasa xannen mugu Misira golliɲanyinmankon gumon wure. Tonŋu, n w'i ken tanpiye tu. 8N yanqa ya keeta, n n'i dugutandi Misiranko yi. N w'i denne jaman xoore yi, a siren ga ni, xattin do tamarileeman warallaqen^l gaa no, Kanaana jamaane, Heetinu, Amorinu, Ferisinu, Hiiwinu, a do Yebuusinun taaxunton gaa non ŋa. 9Baawo, Banisirayilanko sonqoxannen kiɲ'in ŋa, n d'a wori xadi, Misiranko ga da toora be sax'i kanma. 10Keeta ken, n w'an xayini Firawunan ŋa. An nan dag'in soro, Banisirayilanko bagandi Misira ɲiiɲen ŋa.»

[Alla toxon tuyinde Muusa yi]

11Muusa jaabi Alla da: «Nke? Xor'inke ra wa telle Firawunan sagata, t'in do Banisirayilanko wa bakk'a jamaanen ŋa?» 12Alla daali Muusa da: «N wa ɲaana d'an batte. N yan d'an xayi mene. Deliilun faayi: an ga na Banisirayilanko bagandi Misira yi bire be, axa wa Alla batta ke gide kanma.»

13Muusa jaabi Alla da: «Ayiwa! Sell'in ga na daga Banisirayilanko sagata, nan t'i da: “Axa ganninkon Alla yan d'in xay'axa yi,” i n'in tirindin'an toxon ŋa ya de ... n tini manne?» 14Alla daali Muusa da: «N ga ni ke be, n ni ken ya. An gaa fo be koono Banisirayilanko da ni ya: “N NI KE BE YAN d'in xayi katt'axa yi.” 15An nan t'i danŋa xadi: “Ke be ga d'in xayi katt'axa yi toxon ni Tunka duumanten^m; axa ganninkon Alla ya ni, Ibirahiima Alla, Isiyaaxa Alla, do Yaaxuba Alla.” N toxon ya ni k'abada. Toxon ya ni ke, axa ra ga'in xilli t'a yi keeta.

16«Saasa ke, daga! An na Banisirayila xirisun kafume yi, nan t'i da: “Tunka duumanten, axa ganninkon Alla, Ibirahiima Alla, Isiyaaxa Alla, do Yaaxuba Alla da du koy'in ŋa. A daali: 'N ri ya n ga laf'in n'axa deema, Misiranko ga da tooran sax'axa kanma. 17Ayiwa, n w'axa bagandini bakka jamaane ke yi, ke toora xaxacce noxon ŋa, n n'axa kanda katti Kanaana jamaane, Heetinu, Amorinu, Ferisinu, Hiiwinu, a do Yebuusinun taaxunton gaa non ŋa. Ken jamaane ni xattin do tamarileeman warallaqen jamaanen ya.' ” 18Banisirayilanko w'an terinkana. Ken falle, axa na daga Misira tunkanyugon sagata, an do Banisirayila xirisu, axa na t'a danŋa: “ Tunka duumante, Abaraaninun Alla da du koy'o yi. Saasa ke, an n'o wara, o ga na bito sikki terende tara gunjuran ŋa, o na xurusindi Tunka duumanten danŋa, o Alla.” 19Ganta, n w'a tu, Misira tunkanyugon nta duŋeen'axa walla, musulahan kanma. 20Ken ŋa, n wa yanganqatan yanqandini Misiranko kanma, t'in katudanŋen ŋa, na kaawafin danben su ɲ'i ya, i jamaane ke yi. Ken falle ya n'i ga'axa walla bakka. 21Nke saabuda, Misiranko w'axa ware moxon sirondini. I nt'axa kitti duurun walla dagana. 22Banisirayilanko yaxarun su na kittirakoyi, i do Misiranke be gaa ka yi, m'i kaanun gaa me kaaran ŋa. Axa wa kanɲaagaarun do xaalisixullinɲaagaarun kitt'i ya, a do doroki xooro, m'axa renmun ga d'i rondi. Ken moxo yinme xa ya ni, axa na xosi Misiranko bannaaxun wutu.»

[Alla katudanŋen tuyinde Muusa yi]

4

1Muusa jaabi Tunka duumanten da, «Ayiwa, a faayi, a faayi! Banisirayilanko nta riini sax'in ŋa, i nt'in ɲaamariyen xa batta, i tini ya: “Aayi, Alla ma du koy'anken ŋa.” » 2Tunka duumanten daali Muusa da: «Ke be ga'an max'an kitte ke yi ni manne fo?» Muusa jaabi: «Guman ya ni.» 3Tunka duumanten daal'a da: «A sedi ɲiiɲen ŋa de.» Muusa d'a sedi ɲiiɲen ŋa. A xosi ɲa samaqen ŋa. Muusa xosi dire bakka falle. 4Tunka duumanten daali Muusa da: «A raga ti xoqen ŋa.» Muusa da samaqe ke raga ti xoqen ŋa; samaqen yille gumaaxun ŋa Muusa kitten ŋa. 5Tunka duumanten daali: «Ke na deliilu yi, t'in da du koy'an ŋa, nke, Tunka duumanten, i ganninkon Alla, Ibirahiima Alla, Isiyaaxa Alla, a do Yaaxuba Alla.» 6Tunka duumanten daali xadi: «An kitten saxund'an gijinmen kanma, an doroken wure.» Muusa d'i kitten rondi, a gaa bagandini, saafi xullen bog'a kitten ŋa. 7Tunka duumanten daali xadi: «An kitten saagand'an doroken wure.» Muusa d'i kitten rondi xadi, a ga'a bagandini, kitten saag'i moxon ŋa. 8Tunka duumanten t'a danŋa: «Banisirayilanko ra wa ɲaan'i nta saq'an ŋa, ke kaawafi fana d'i fi su, i nt'an ɲaamariyen xa batta ke su kanma. Ken kuŋa, i na sax'an ŋa ti kaawafi fillandi ke ken ŋa, saafi xullen gaa saqa kitten ŋa ti ke be yi. 9Xa, i ga ma sax'an ŋa ku kaawafiinu su kanma, i ga m'an ɲaamariyen batu, an na Niili fanŋen jin wutu, n'a joxi ɲiiɲen ŋa. Ken ji na ɲa foren ŋa.»

[Haaruna sugande, Muusa deemanden da]

10Muusa jaabi Tunka duumanten da: «Ah! N Kama, yanp'in maxa. Nke ra nta sefene. Gell'in gaa leminaaxun ŋa, n ra nta sefene sefe moxo sire yi, ken xa ma faraaxi har'in d'anke safallenmaaxu noxon ŋa. N neenen xalasinte fe.» 11Tunka duumanten daali Muusa da: «Kon da raqen kara seren soomon naxa? Ko na raqen wuɲini n'a texe, a do ko na torun wuɲini, ko na yaaxon wuɲini? Ko na seren finkindini, xoy'inke Tunka duumanten ya fe ba? 12Daga! An ga na ɲi sefene noqu su, n wa d'an batte. N w'an toŋono xa, an ga n xawa fo wo fo koono.» 13Muusa jaabi: «Ah! N Kama, yanp'in maxa, sere tana xayi.» 14Ayiwa Tunka duumanten suno Muusa maxa. A daali: «Iyo, an gida Haaruna xa, Leewigankeⁿ, aken neenen xalasinten ya ni, n w'a tu! Ayiwa, an d'a wori de, Haaruna wa riini gem'an ŋa. A ga n'an wori, a sondomen wa ɲaxalini. 15An na digaam'a da, a ga n xawa ke be koono, an n'a wara kille yi. Yabo, nke wa d'axa batten ŋa. Axa nda ɲi sefene, n w'axa tuyindin'axa ga n xawa ke be xa ɲaana. 16Haaruna wa sefene jaman danŋ'an batten ŋa, a na ɲ'an danŋa faare yi. Anken xa, an wa ɲaan'a da xo Alla. 17An nan tigiti guma ke yi ya xa de. An wa kaawafiinu tananu deberini, n'an do Haaruna toxo doome yi.»

[Muusa saageye, katt'i xabiilan ŋa Misira]

18Muusa saage katti Suwayibu yi, a kallu yugo. A t'a da: «N nan xawa saagene katt'in soron ŋa Misira, n n'a tu sell'i gaa finna bireene.» Suwayibu t'a da: «Daga. Xeeri wa d'an ŋa!»

19Tunka duumanten daali Muusa danŋa Mediyana yi xadi: «Yabo, saage katti Misira yi, baawo ku beenu ga ɲ'a mulla n'an kari, i kara.» 20Ayiwa, Muusa d'i yaqen d'i ren muurunton wutu, n'i setundi faren kanma katti Misira. Allanguma ke w'a kitten ŋa.

21Tunka duumanten daali Muusa da: «N da kaawafiinun katudanŋen ɲ'an danŋa. An ga na kiɲe Misira, maxa mung'i ɲaana Misira tunkanyugon jon ŋa de! Xa Muusa! M'in ga d'a kiilun xotondi, a gaa balla Banisirayilanko walla dagana. 22An na ti: “Tunka duumanten daali: 'Banisirayilanko n'in renmen ya, n ren sooma. 23N d'an ɲaamari, t'an n'a wara dagana, kuud'a n'in batu, x'an bara. Ken saabuda, n xa w'an ren yugu fanan karini.’ ” »

24I saaganton ŋa, Muusa d'i yaqen d'i renmu, wuron ga ro, i yanqa. Tunka duumanten gem'a yi t'i tunkaaxun ŋa, a ɲ'a faatindini.^o 25Cifoora xosi gidinlabo yogo wutu. A d'i renmen sunnandi, n'a muru ke suusa Muusa taanun^p ŋa. Ken falle, a ti: «An n'inke da maaɲufore^q ya yi.» 26A d'a wara. Sunnande ke ya saabuda ni, Cifoora ga ti: «An n'inke da maaɲufore ya yi.»

27Tunka duumanten daali Haaruna da: «Daga gemu Muusa yi gunjuran ŋa.» Haaruna daga. A da Muusa ɲi Alla giden kanma. A d'a xandunsunbu. 28Muusa da Tunka duumanten ɲaamarixannun su kiɲandi Haaruna yi: digaame su Muusa ga n xaw'a kiɲandini, a do kaawafiinu beenu su ga n xawa ɲaŋiini.

29Ken falle, i filli su daga na Banisirayilanko xirisun taaxundi. 30Tunka duumanten ga da digaame su ko Muusa da, Haaruna d'a su saagand'i da, na kaawafiinu ku xa deberi jaman jon ŋa. 31Jaman sax'i ya. Banisirayilanko d'a faamu nan ti Tunka duumanten w'i deemana, baawo, a d'i tooran wori. Kuŋa, i tusi, na Tunka duumanten batu.

[Firawunan sagate ta fana]

5

1Ken dangi falle, Muusa do Haaruna daga Firawunan ɲi. Ken moxo ya ni, i t'a da: «Tunka duumante, Isirayila Alla, a daali nan ti, an n'i soron wara dagana gunjuran ŋa, i wa yaaxaraxurayen deberin'i da non ŋa.» 2Firawunan ti: «Manne? Na Banisirayilanko wara telle? Ken Tunka duumante xa ni ko yi? Nke wa ken terinkana ba? Aayi! N nta Tunka duumanten tu! Ayiwa, n nt'axa walla dagana.» 3Muusa do Haaruna ti: «Abaraaninun Alla da du koy'o yi. An n'o wara, o na daga! O wa bito sikki terende tereene gunjuran ŋa, o na xurusindi non ŋa Tunka duumanten da, o Alla.^r Ken ga fe, a w'o katta ti taawoonen ŋa, ken ga ni fankanwatten ŋa, ma xa fitina.» 4Misira tunkanyugon t'i danŋa: «Muusa! Haaruna! Axa n'a mulla na Banisirayilanko fata gollini ya? Manne xa ni ken ŋa kuŋa? Xa dag'axa gollen deberi! 5Jamaanen seren gabo saasa. Ee! Axa w'a mull'i n'i gollen wara!»

[Banisirayilanko gollun gabonde]

6Ken koota su, Firawunan da Misiranko xiri, ku beenu gaa Banisirayilanko koroosini gollun ŋa, a do Banisirayilanko yinme golliɲansappan yinmanko. A d'i ɲaamari ti: 7«Axa ɲi manen ya kinni Banisirayilanko yi, i ga na ɲi tuufakatiini. Aaha! Xa n maxa fo kin'i ya keeta! Saasa ke, i yinme nan saage manen muurunu! 8Xa ken d'i fi su, i na tuufanjaati baane ke ya katta! Fo nta bakk'a yi! Ku soro ni lenburun ya! Ken yan sig'i gaa wuunu ti: “O n daga, o na sadaxind'o alla da.” 9Xa da gollen do golliwaxatin gabond'i kanma, kuud'i nan mungu do ku gaaro yi!»

10Gollikoroosindaano, a do Banisirayilanko golliɲanyinmankon bogu tunkanyugon noqu, nan dag'a sefon kiɲandi Banisirayilanko yi, i ti: «Ayiwa, Firawunan ga da fo be ko: o ntaxa mane kinn'axa yi. 11Xa yinmenun dag'a muuru, axa ga'a kitta noqu be. Axa nan xawa koota su tuufanjaate ke xa ya katta mene!»

12Ayiwa sa, Banisirayilanko saage dagana doorinyiganden muuru do noqun su yi, d'a nan ri. 13Misiranka koroosindaanon wa d'i batte: «Xa d'a jewondi, xa nan duguta keeta! Koota su, axa na ke tuufanjaati baane ya deberini, xo bire b'o ga ɲi manen kinn'axa yi!» 14Banisirayilanko golliɲanyinmankon wa katiini, i ga da ku beenu sugandi. An n'i mugu: «Axa ma tuufan tinmandi daaru do lenki su, xoyi waxati danginte ke. Ken xa ni manne yi?» 15Banisirayilanko golliɲanyinmankon na ri wu Firawunan ŋa: «Manne saabud'an ga'o toorono kundu? 16Manen ntaxa kiniin'o yi, i na t'o na tuufan katu, ke su kanma, o wa katiini. Ah! An jama ke jalagi de!» 17Firawunan ti: «Lenburun ya n'axa yi! Iyo, lenburun ya n'axa yi! Ken ya saabud'axa gaa tini: “O n daga sadaxan kinni Tunka duumanten ŋa!” 18Saasa ke, xa daga gollen ŋa! Sokke ntaxa kiniin'axa yi, koota su tuufanjaate ke xa yan katiini mene!» 19Banisirayilanko golliɲanyinmankon d'a wori nan ti xotoyen w'i kanma, baaw'i tini m'i gan da koota su tuufan ya katu.

20I nda ɲi bakka Firawunan noqu, i na jonkoyi Muusa do Haaruna yi, kun ga'i dukku. 21Golliɲanyinmankon na t'i da: «Tunka duumanten gan n'axa ɲangollen wori! A n'axa tuga! Axakun ya saabud'o ga saage tinmi Firawunan d'i wuretaaxaanon ŋa. Axa da kaafa r'i kittun ŋa, t'i n'o kari!»

22Ayiwa sa, Muusa teŋe Tunka duumanten ŋa xadi nan ti: «N Kama, an da fo buren ɲa ke jama yi manne? Manne xa n sig'an ga d'in xayi yere yi? 23Ee! Gell'in ga dag'an ɲaamariyen kiɲandi Firawunan ŋa, a n'a kanma ya na ke jama tanpindi. Anken xa ma fo wo fo deberi n'an soron laawara!»

6

1Tunka duumanten daali Muusa da: «Aahan, a siro, saasa ke, n gaa ke be ɲaana Misira Firawunan ŋa, an n'a wori. A wa Banisirayilanko walla senben ŋa, a w'i xatana bakk'i jamaanen ŋa xa mene, senben ŋa!»

[Banisirayilanko laawarayen laayidun kurunbaaxunde Muusa da]

2Alla daali Muusa da xadi: «Nke ya ni Tunka duumanten ŋa. 3N da du koyi Ibirahiima yi, Isiyaaxa yi, a do Yaaxuba yi, t'in ya ni Alla Katudanken ^s ŋa. Xa, n m'in toxon tuyind'i ya, Tunka duumanten. 4N da laayidun wut'i da. N d'i jigindi t'in wa Kanaana jamaanen kinn'i ya, i ga ɲi taaxunu noqu be yi xo mukkunu. 5Saasa ke, n da Banisirayilanko hanmirafin mugu, nan t'i wa komaaxun ŋa Misiranko maxa. N tuwaaxun w'in laayidu wutunten ŋ'i da. 6Ken kuŋa, daga, ti Banisirayilanko da: “Nke, Tunka duumanten, n w'axa bakka Misira senben gollun ŋa, n'axa bogu komaaxun ŋa, n'axa laawara t'in senben d'in yanganqata xooron ŋa. 7Axa wa riin'a faamu t'inke ya ni Tunka duumanten ŋa, axa Alla, ke be ga d'axa bagandi Misira senben gollun ŋa. 8N kuna ti jamaane kuyen ŋa Ibirahiima da, Isiyaaxa, a do Yaaxuba da. Ayiwa, n n'axa rondini jamaane ke yi ya, a wa ɲaan'axa xalle yi xa. Tunka duumanten n'inke ya.” » 9Muusa daga ku digaamu kiɲandi Banisirayilanko yi, x'i m'a terinka, baaw'i jikkirankuti komaaxu xote ke be ga'i kanma yi saabuda.

10Tunka duumanten daali Muusa da xadi: 11«Daga, ti Misira tunkanyugo Firawunan da, a na Banisirayilanko wara bakk'i jamaanen ŋa.» 12Muusa jaabi Tunka duumanten da: «Hari Banisirayilanko yinme m'in terinka. Yaala Misira tunkanyugon katt'in terinkana kan moxo? N raqen ma kare ken da.»^t 13Tunka duumanten da Muusa do Haaruna ɲaamari ti: «Xa daga doome, axa na Banisirayila yinmankon do Misira tunkanyugo Firawunan xibaari ti, m'in ga da Banisirayilanko bagandi Misira jamaane ke yi.»

[Rubeeni, Simoonu, a do Leewi follaqu]

14Banisirayilanko follaqun xirisi fanon faayi: Isirayila sooma Rubeeni renmun faayi: Hanooxi do Paalu, Heccerooni do Karimi. Kun ni Rubeeni xabiilanun ya yi. 15Simoonu xa renmun faayi: Yemuyeli, Yamiina, Ohadi, Yakiini, Cohaari do Kanaananka yaxaren renme, Sawulu. Kun ni Simoonu xabiilanun ya yi.

16Leewi renmun faayi, a bonconŋun ga da me batu moxo be: Geresooni, Kehati, a do Meraari. Leewi yinme da kame do tanjikke do siino ɲeri ya bire. 17A renme Geresooni da Libini saara, na Semeyi saara. Kun n'a renmun ya yi. 18Kehati xa renmun ni Amaraamu, Yicaari, Heboroona, a do Ujeyili ya yi. Kehati da kame do tanjikke do siino sikki ya bire. 19Meraari xa renmun ni Mahali do Muusi. Ku ya ni Leewi xabiilanun ŋa, i ga da me batu moxo be.

20Amaraamu d'i baayi yaxi, a toxon ni Yooxebedi. A da Haaruna saar'a da, na Muusa saar'a da. Amaraamu da kame do tanjikke do siino ɲeri ya bire. 21Yicaari xa renmun ni Xaaruuna, Nefege, a do Jikkeri. 22Ujeyili xa renmun ni Miseeli, Elicafaani, a do Sitiri ya yi. 23Haaruna da Yeliseeba yaxi, Aminadaabu ren yaxare, Naxasooni gidanyaxaren ya ni. A da Nadaabu saara, na Abihu saara, na Laasaari saara, na Tamaari saar'a danŋa . 24Xaaruuna renmun ni Asiri do Elikana do Abiyasaafu. Kun ni Xaaruuna xabiilanun ya yi. 25Haaruna renme Laasaari, a da Putteli ren yaxare yogo yaxi, ken da Penihaasi saar'a danŋa. Ku ya ni Leewi xabiilanun xirisun ŋa.

26Ken Haaruna do ken Muusa ya ni, Tunka duumanten ga d'i ɲaamari ti: «Xa da Banisirayilanko bagandi Misira yi, follaqe ti follaqe xo kure.» 27I dantaxi Firawunan da kuŋa, Misira tunkanyugo, gell'a ra gaa Banisirayilanko walla bakk'i jamaane ke yi.

28Tunka duumanten gaa Muusa xayini Misira yi koota be, a ga t'a da: 29«Nke ya ni Tunka duumanten ŋa, dag'in daalen saagandi Firawunan da, Misira tunkanyugo.» 30Muusa jaabi ya: «N raqen ma kare ken da, Firawunan katt'in terinkana kan moxo yinme?»

7

1Tunka duumanten xa daal'a da kuŋa: «Dugu de! N w'an ɲaana Firawunan yaaxon ŋa xo Alla, an waaxi Haaruna na ɲ'an danŋa faare yi. 2N ga d'an ɲaamari fo wo fo yi, an n'a su k'a danŋa. Ken falle, aken ya n'a kiɲandini Firawunan ŋa, a na Banisirayilanko wara bakk'i jamaanen ŋa. 3Xa, n wa Firawunan killun xotondini. N w'in taagumancun d'in kaawafiinun gabondini Misira jamaane ke noxon ŋa. 4Max'a faayi de! Firawuna ke nt'axa terinkana xa de! N n'in kitten saxu Misira kanma kuŋa. N n'in soro, Banisirayilanko bagandi follaqe ti follaqe xo kure, Misira jamaane ke yi, t'in senben d'in yanganqatan ŋa. 5Misiranko w'a faamunu nan t'inke ya ni Tunka duumanten ŋa bire b'in ga n'in kitten banb'i kanma, na Banisirayilanko bog'i naxa.»

6Tunka duumanten ga da Muusa do Haaruna ɲaamari ke be yinme yi, i da ken ya ɲa. 7Muusa wuyin ɲi tansege siine yi, Haaruna ɲi tansege do siino sikki yi, bire b'i gaa sefene Firawunan da.

[ Guman ɲanŋe samaqe yi]

8Tunka duumanten daali Muusa do Haaruna da: «Firawunan ga na t'axa danŋa: 9“Axa da kaawafi deberi kuŋa”, an na ti Haaruna da: “An guman wutu, an n'a sedi Firawunan jon ŋa, guman na ɲa samaqe.”» 10Muusa do Haaruna daga Firawunan ne. Tunka duumanten ga d'i ɲaamari moxo be, i da gollun ɲa ken moxo yi. Haaruna d'i guman sedi Firawunan d'i golliɲaŋaanon jon ŋa, guman yille samaqen ŋa. 11Firawunan xa da Misira tuwaanon do batuta gumun^u xiri, kun korotigumu xa da ku meenu deberi ti batutan ŋa. 12I du baananbe su d'i guman sedi ɲiiɲen ŋa, a yille nan ɲa samaqen ŋa. Xa Haaruna guman d'i xallun toni. 13Xa ken d'i fi su, Firawunan kiilen xoten ya ni: a ma Muusa do Haaruna terinka xo Tunka duumanten ga d'a ko moxo be.

[Yanganqatanun tanmi]

[Fana: Jin ɲanŋe fore yi]

14Tunka duumanten daali Muusa da: «Firawunan kiiludunxotaaxu: a bara jaman walla dagana. 15Daga katti Firawunan ŋa gelli yillen ga na kare tannu, an n'a dugu Niili fanŋen raqen ŋa bire ke b'a gaa bakka nan yaala fanxannen ŋa. Guma ke be gaa ɲaana samaqen ŋa, a wut'an kitten ŋa. 16-18Ti Firawunan da: “Tunka duumante, Abaraaninu Alla d'in xay'an ŋa nan t'an danŋa: 'N soron wara telle, kuud'i n'in batu gunjuran ŋa.' Xa haris'an m'a terinka. Ayiwa, n wa fanŋen jin sanpana ti ke guma be ga'in kitten ŋa, a na yille foren ŋa. Jiidufon su na kara, fanŋen jiinun na timi, Misiranko na kor'a jin minni. Tunka duumanten daali: 'Ku saabuda, an w'a tuunu nan t'inke ya ni Tunka duumanten ŋa.’ ” »

19Tunka duumanten daali Muusa danŋa: «Ti Haaruna d'a n'i guman wutu, n'i kitten d'a futtu Misira jiinun kanma, n'a wutu fanŋu, jiwurankillu, a do xaaro, kafiini ji su gaa Misira ɲiiɲen ŋa, a su na ɲa fore, Misira jamaanen su na ɲa fore, har'i minilallun noxo, a su na ɲa fore!» 20Tunka duumanten ga da Muusa do Haaruna ɲaamari moxo be, i golli kundun ya. A da guman wutu kanmu, na fanŋen jin sanpa Firawunan d'i jaman su jon ŋa. Fanŋen jin su yille foren ŋa. 21Ɲexon su kara, a jin moti, Misiranko kor'a minni. Misira jamaanen su ɲa fore yi. 22Xa Misira korotigumun xa da ken me deberi t'i batutan ŋa. Firawunan kiilun xosi tallan xoto. A nta Muusa do Haaruna terinkana, Tunka duumanten xa d'a ko kundun ya yi. 23Firawunan saage katt'i dingiran ŋa, a ma ken fi raga soobe yinme yi. 24Misiranko saage gedun soxono do fanŋen xannen ŋa, kuud'i na miniji kita, baaw'i ra nta fanŋen jin minni.

[Fillandi: Fantan jallaane]

25Bito ɲeri dange falle, 26Tunka duumanten daali Muusa da: «Daga Firawunan ne, an na t'a da: “Tunka duumanten daali: 'N soron wara dagana, kuud'i n'in batu. 27Selli haris'an gaa ball'i walla dagana ya, nke Tunka duumante, n w'an ɲiiɲen su katta ti jallaanen tooran ŋa. 28Fanŋen wa fakka jallaanen ŋa, i wa segene nan ro d'an kan ŋa, i wa roon'an kan ŋa, nan r'an konpon ŋa, m'an saxura, nan r'an jaman kaanun noxo, an jaman muuman ne, fuurunun noxo, a d'an buurukatiyokkun noxo. 29Anken d'an jaman d'an jamaanen su, fantan jallaanen nan seg'axa kanma.’ ” »

8

1Tunka duumanten daali Muusa da: «Ti Haaruna da: “An kitten do guman banba fanŋun do jiwurankillun do xaaron su kanma, na fantanŋun segendi katti Misira jamaanen ŋa.”» 2Haaruna d'i kitten banba Misira jiinun kanma, fantanŋen sege na Misira ɲiiɲen su faga. 3Xa korotigumun da ken me deberi ti batutan ŋa: i da fantanŋen segendi katti Misira ɲiiɲen ŋa.

4Firawunan da Muusa do Haaruna xiri, nan t'i da: «Xa da Tunka duumanten ɲaaga, a na fantan jallaanen laatondi bakk'in d'in koren su yi, n na jaman wara dagana xurusindi Tunka duumanten da.» 5Muusa jaabi Firawunan da: «Waxati xerexer'in danŋa, n gaa ɲaagandin'an d'an jaman danŋa d'an jamaanen danma, kuudo fantanŋen na sanku bakk'an dingiranu d'an kaanun su noxon ŋa. Fanŋen noxon ga fe, a ntaxa toqo noqu su.» 6Firawunan ti: «Xunbane su». Muusa jaabi: «Baaw'an yinme ga da ken ko, kuud'an n'a tu ti Tunka duumanten, o Alla, do fo wo fo nta baana. 7Fantanŋen wa laatoono bakk'an d'an kaanun ŋa, a d'an jama, kafiin'an jamaanen su yi. Fantanŋe nta toqo noqu su, fanŋen noxon ga fe».

8Muusa do Haaruna bogu Firawunan ne, Muusa da Alla ɲaaga fantanŋen sankuyen ŋa, kuudo na Firawunan bogu ken liixiye yi. 9Tunka duumanten d'a rakutu xo Muusa ga d'a muuru moxo be: fantanŋen su kara bakka kaanun do debun noxo, a do gunnen su yi. 10I da fantan furen sagara n'a ɲa juruminda-juruminda. Timi buren da jamaanen su xufaari. 11Bire be Firawunan ga d'a wori t'i d'i yinme kita, a kiiludunxotaaxu xadi, a m'i terinka, xo Tunka duumanten ga d'a ko moxo be.

[Sikkandi: Sirime]

12Tunka duumanten daali Muusa da: «An na ti Haaruna n'i guman banba na ɲiiɲen seyijuran sanpa t'a yi, Misira seyijuran su na ɲa sirimen ŋa». 13A ɲa kundun ŋa: Haaruna d'i guman banba na ɲiiɲen seyijuran sanpa, sirimen ware soron do naaburu siginton ŋa, Misira seyijuran su yille nan ɲa sirimen ŋa. 14Korotigumun xa t'i w'a me deberini t'i batutan ŋa, x'i konto. Sirimen sanqi soron do fonmuumen su yi. 15Korotigumun ti Firawunan danŋa: «Ke na allandoronme ya yi.» Xa Firawunan kiilun xoten ya n finna. A m'i terinka, xo Tunka duumanten ga d'a ko moxo be.

[Naxatandi: Suwankanbante]

16Tunka duumanten daali Muusa da: «Suxuba fana, an na giri nan daga du koyi Firawunan ŋa, bire b'a gaa bakka katti jinxannen ŋa. An na t'a danŋa: “Tunka duumanten daali: 'N soron wara dagana, kuud'i n'in batu. 17An ga nt'in soron walla dagana, n wa suwankanbanten wall'an ŋa, n'a war'an jaman ŋa, d'an jamaanen su, n'an kaanun do Misiranko kaanun su faga suwankanbanten ŋa, hari ɲiiɲanbaran xa wa fakka. 18Ken koota, n wa Goseni maran kisini, n soron sabatinten gaa noqu be yi. Suwankanbanten nta ɲaana non ŋa, kuud'an n'a tu t'inke Tunka duumante, n yinme ya na jamaane ke yi. 19N w'in soron d'an soron bakka me yi. Ken kaawafi taagumance wa ɲaana xunbane.’ ” » 20Tunka duumanten d'a ɲa ken moxo ya. Suwankanbanten ro Firawunan kan noxo, d'a jaman kaanun noxo, kafiini jamaanen muuman su yi. Suwankanbanten da jamaanen xaaxa.

21Firawunan da Muusa do Haaruna xiri, t'i danŋa: «Xa daga xurusind'axa Alla danŋa jamaane ke yi.» 22Muusa jaabi: «A nta ɲaana kundu, baaw'oku gaa xurusinde be ɲaana Tunka duumanten danŋa, O Alla, ken ni Misiranko danŋa xosen ya yi. Ee! Oku ra w'i xosen deberin'i yaaxon ŋa, i ga m'o gididunwara ba?^v 23O n xawa bito sikki terende tereene gunjuran ŋa, o na xurusindi Tunka duumanten da, o Alla, a w'a ɲanmoxon koon'o danŋa.» 24Firawunan ti: «Nke Firawuna, n w'axa walla dagana xurusindi gunjuran ŋa, Tunka duumanten danŋa, axa Alla. Ganta, axa maxa laato buru de! Xa, xa ɲaag'in danŋa fina.» 25Muusa jaabi: «Ee, a siro, n wa bakk'an ne, n na Tunka duumanten ɲaaga, suwankanbanten na laat'an d'an jaman d'an jamaanen ŋa xunbane su yi. Ganta Firawuna, maxa janbe xadi, an gaa balla jaman walla dagana xurusindi Tunka duumanten danŋa.»

26Muusa bogu Firawunan noqun ŋa na Tunka duumanten ɲaaga. 27Muusa ga d'a muuru moxo be, Tunka duumanten d'a rakutu ken moxo yi: suwankanbanten laato bakka Firawunan d'i jaman d'a jamaanen ŋa. Fo wo fo ma toxo. 28Xa hari ken su kanma, Firawunan d'i kiilun xoto: a ma soro ku wara dagana.

[Karagandi: Daabankalle]

9

1Ken dangi falle, Tunka duumanten daali Muusa da: «Daga Firawunan noqun ŋa nan t'a danŋa: “Tunka duumanten Abaraaninun Alla daali, an n'i soron wara dagana kuud'i n'i batu. 2Selli haris'an gaa ball'i walla dagana ya, an gaa finna tigitin'i yi ya, 3Tunka duumanten kitten na sax'an naaburu siginton kanma n'i tox'an teenun noxon ŋa: siinu, faru, ɲogomo, naanu, do tanmiso. A ɲaana kasaara xoore xa ya yi de! 4Tunka duumanten wa fatanpanciyen roono Banisirayilanko naaburun do Misiranko naaburun naxa. Hari baane nta kalla bakka Banisirayilanko naaburun ŋa. 5Tunka duumanten da waxatin xa ya rakutu mene, nan ti xunbane su, Tunka duumanten wa ken ɲaana jamaanen noxon ŋa.” »

6Ken yillakaran yinme de, Tunka duumanten da ken deberi. Misiranko naaburen su kara, xa hari baane ma kara Banisirayilanko naaburun ŋa. 7Firawunan faarun daga koroosindi, i m'a ɲi hari baane ga kara Banisirayilanko maxa. Firawunan kiiludunxotaaxu: a ma soron wara dagana.

[Tunmundi: Funbuune]

8Ken dangi falle, Tunka duumanten daali Muusa do Haaruna da: «Xa da kitti fakko filli kindunxame wutu, Muusa n'a woyi Firawunan jon ŋa. 9A ɲaana xoben ya yi Misira jamaanen danman kanma, ken wa saareene ti funbuunen ŋa, Misira jamaanen muuman su yi, a soron d'a fonmuumu.» 10I da kindunxamen wutu nan daga sigi Firawunan kaane. Muusa d'a sanqi kanmun ŋa, ken xosi yillekere ti funbuunen ŋa, seren do fonmuumen su yi, Misira jamaanen danma. A ɲaŋo nan ɲa tugu xalantanŋen ŋa. 11Funbuunen saabuda korotigumu kun konto sikki Muusa kaane yinme. Funbuunen sanqi Misira muuman su ya yi. 12Tunka duumanten yinme yan da Firawunan kiilun xotondi. A m'i terinka, xo Tunka duumanten ga d'a ko moxo be.

[Ɲerundi: Maramalle]

13Tunka duumanten daali Muusa da: «Giri suxuba fanan ŋa, an nan sigi Firawunan kaane nan t'a da: “Tunka duumanten, Abaraaninun Alla, a daali: 'N soron wara dagana kuud'i n'in batu. 14Baawo ke kille, n wa bonen moxonman su xayini katt'an d'an jaman ŋa, kafiin'an jamaanen danman ŋa, ke ni ya kuud'an n'a tu ti fo wo fo nta xoy'inke moxon ŋa ɲiiɲe ke kanma. 15N gan d'in kitten wara katt'an ŋa n'an katu ti taawoonen ŋa, ken ga ni fankanwatten ŋa, an dan jaman ɲi buruxeene ɲiiɲe ke kanma yi ya. 16Xa kuud'an n'in katudanŋen tu, ken saabuda, n d'an wara bireene, n toxon xa na tuyi ɲiiɲen kanma. 17An wa finna dankan'in soron waranden ŋa. 18Xa xunbane dan ke waxati, n na maramallen texendi, Misira taaxe do saasa naxa, ke be me ga ma ɲaŋi. 19Saasa ke! Ronoqu muur'an naaburun danŋa, d'an marefon tana. Ken ga fe soron do fonmuumu beenu gaa gunnen ŋa, i ga ma ri kaanun ŋa, maramallen n'i katta ya m'i ga kara.’ ” »

20Firawunan jama be ga jooti Tunka duumanten daalen ŋa, kun da roraxe muur'i d'i golliɲaŋaanon d'i naaburun danŋa kaanun noxon ŋa. 21Ku beenu ga ma Tunka duumanten daalen raga soobe yi, i d'i golliɲaŋaanon do naaburun toxo gunnen ŋa. 22Tunka duumanten daali Muusa da: «An kittun koyi kanmun ŋa maramallen nan texe Misira su kanma, soron do naaburun kanma, Misira gunnen funtifon su kanma.» 23Muusa d'i dokkon fuutu katti kanmun ŋa. Tunka duumanten da maramallen do falanqaaɲiyen wara, kanmen yiden wa yanqana ɲiiɲen kanma. Tunka duumanten da maramallen texendi Misira jamaanen su kanma. 24Maramallen do kanmen yiden gaa doome, Misira jamaanen ma demu n'a me fo kasappe wori gelli Misira taaxen gaa xabiila baanen ŋa. 25Misira jamaanen danma, maramallen d'a su katu fo wo fo ga ɲi gunnen ŋa: soron do naaburu, funtifoonu, yittu, maramallen d'a su wara me yi. 26Maramallen ma noqu goori jamaane ke danman ŋa Goseni ga fe, Banisirayilanko gaa noqu be yi.

27Firawunan da Muusa do Haaruna xiri, t'i danŋa: «Ke kille ken ke, n da Tunka duumanten kuta. Tunka duumanten ya toloŋonten ni, nke d'in jama ke, o jalagi. 28Xa da Tunka duumanten ɲaaga, ke maramalle do ke falanqaaɲiyin danbe wase ke yi keeta. N wa xa walla dagana, xa ntaxa dallana keeta.» 29Muusa jaabi: «Deben boguraqen ŋa, n n'in kittun boyi, na Tunka duumanten ɲaaga falanqaaɲiyen na sigi, maramallen ntaxa yereene, kuud'an n'a tu ti Tunka duumanten ya fo ni ɲiiɲen ŋa. 30Xa, anken d'an jama ke, n w'a tu t'axa nta kanna Tunka duumante, Alla yi harisa.» 31Kotollen do yillen^w bono, baawo yillen d'i jogoden yan ɲi, kotollen xa do fuugen yan ɲi. 32Xa soxofo leelanton ma bono baaw'ikun ma ɲi ga kiɲe.

33Muusa bogu Firawunan noqu debin noxon ŋa n'i kittun wutu katti Tunka duumanten ŋa, falanqaaɲiyen do maramallen sigi, kanme maxa texe ɲiiɲen kanma. 34Firawunan d'a wori: kanme, maramalle, falanqaaɲiye, i su kuti. Firawunan d'i jaman da Tunka duumanten kuta xadi. 35Firawunan kiiludunxotaaxu harisa: a ma Banisirayilanko wara dagana xo Tunka duumanten ga d'a daali Muusa da moxo be.

[Segundi: Buure]

10

1Ken dangi falle, Tunka duumanten daali :«Daga katti Firawunan ŋa, a d'i jama, baaw'inke yan d'i kiilunun xotondi, kuud'in n'in kaawafin taagumancen koy'i ya 2a do xadi, an n'a laxam'an renmen da, a xa n'a laxam'i renmun da, n ga sanga ti Misirankon ŋa moxo be, n'in battun tox'i ya, kuud'axa n'a tu xadi nan t'inke ya ni Tunka duumanten ŋa.»

3Ayiwa, Muusa do Haaruna ro katti Firawunan ŋa ken falle nan t'a da: «Tunka duumanten, Abaraaninun Alla, a yan daali nan ti: yaal'an finna ball'an du roxondin'i danŋa ya ba? Ayiwa, an n'i soron war'i nan dag'i batu. 4Harisa, an gaa finna ball'i soron walla dagana, xunbane su, i wa buuren janban'an jamaanen ŋa. 5A wa jamaanen fakka m'an gaa kori ɲiiɲen faayini buuren maxa. Maramallen ga da kutte be tox'axa maxa, a na ken su yiga, axa teenun yittun ga da deri kurunba be wutu maramallen falle, a n'a su yiga, 6a n'an kaanun faga, n'an jaman kaanun faga, na Misira jamaanen kaanun su faga. An faabanu ga ma ke be me wor'abada, an faabanu faabanu xa ga ma ke be me wori gell'i nan bange duna yi, nan r'a wara lenki ke koota yi. » Muusa d'i falle koyi nan bogu Firawunan ne.

7Firawunan jaman t'a da : «O bakka ke sere jaaraben ŋa kan bire? Soro ku wara dagan'i Tunka duumanten batu, i Alla. Keet'anken m'a tu nan ti Misira faayi kareene ya? » 8I da Muusa do Haaruna kiɲa Firawunan ŋa. A t'i da: «Xa na daga Tunka duumanten batu, axa Alla. Xa n n'axa tirindi fina: ko do ko n telle? » 9Muusa jaabi: « O d'o leminun d'o xirisu, o d'o ren yugun d'o ren yaxaru, o d'o naaburu, fo mison do fo xooro. Baawo ke n'oku maxa sallen ya yi Tunka duumanten danŋa.» 10A t'i da: «Nke n'axa d'axa renmun wara dagana, nan ti "xeeri wa d'axa batten ŋa"? Ku ŋanniyi buru gumu ku! 11Fiinun nta xosini ɲaana kundu! Axakun yugu nan daga Tunka duumanten batu sa, baawo, axa na ken ya muurunu wo.» I d'i xata bakka Firawunan ne.

12Tunka duumanten daali Muusa da: «An kittun wutu Misira kanma na buuren xiri, a nan kandunbiiri Misira kanma, na funtifon su yiga, maramallen ga da fo wo fo su toxo.» 13Muusa d'i dokkon fuutu katti Misira jamaanen kanma yi. Tunka duumanten da kinbakkanfanken girindi ken kiye muuman do ken wuro muuman ŋa. Yillen gaa kareene, fanken da buuren gana riini. 14Buuren kandunbiiri Misira jamaanen kanma, nan yanqa do Misira jamaanen noqun su yi. Buure ma demu gabon'abada xo ke, gelli gannin xase ma lenki, a me xa ntaxa ɲaana xadi. 15A xufi jamaanen muuman ŋa na ɲiiɲen finandi. Maramallen ga da funtifo su toxo jamaanen ŋa, a do yittirenmu, buuren d'a su yiga n'a ɲama. Dere ma toxo yitte yi, funtifo su ma toxo Misira gunnen ŋa buuren ga m'a yiga.

16Ma Firawunan nan xoroti, a da Muusa do Haaruna xiri karama, nan t'i da: «N da Tunka duumanten kuta, axa Alla, n'axa xa sooxi. 17Saasa ke, axa da haqu tox'in danŋa ke ta yi xadi. Axa da Tunka duumanten ɲaaga, axa Alla, a n'a faayi na ke toora kasappe girindi bakk'in kanma tan.»

18Muusa bogu Firawunan ne, na Tunka duumanten ɲaaga. 19Tunka duumanten da kinqennanfanka xote girindi, na buuren gana dagana, n'a yonto katti Xulunjuumu fanŋen ^x ŋa. Hari buuru funci baane ma toxo Misira ɲiiɲen kanma. 20Xa ke su kanma de, Tunka duumanten yinme yan da Firawunan kiilun xotondi. Banisirayilanko ma ware harisa.

[Kabundi: Bitanbinne]

21Ken falle, Tunka duumanten daali Muusa da: «An kittun wutu kanmun ŋa, bitanbinnen nan ro Misira jamaanen ŋa, bite be ma soron gaa toxo meemendini.» 22Muusa d'i kittun wutu kanmun ŋa, biten ro. Bito sikki, Misira jamaanen muuman su wa bitanbinnen ŋa. 23Kun bito sikki, sere su ma har'i waaxin wori, sigaali nan daga noqu tana yi ken ke. Xa Banisirayilanko ga ɲi noqu be yi, xurayen yan ɲi non ŋa.

24Firawunan da Muusa xiri ken falle nan t'a da: «Xa daga! Xa na Tunka duumanten batu, axa renmun xa ra wa dagana d'axa batten ŋa. Gant'axa naaburun baane, i fo roxon d'i fo xooro, kun kun toqo yere ya de!» 25Muusa jaabi: «An ya ni sadaxantanmisen kinn'o yi ba? M'an ya ni sadaxa biyinten kinn'o yi, an gaa tin'o d'o naaburun nta telle? Ayiwa ken nta ɲaana, o d'o naaburun telle ya. Hari xoqi baane^y nta toqo. 26Baawo, o xurusindini Tunka duumanten da, o Alla, bakk'o naaburu ku ya yi. Oku yinmenu nt'a tu saad'o gaa kiɲeene non ŋa, o ga n xawa ke be sadaxini Tunka duumanten da.» 27Xa ke su kanma, Tunka duumanten yinme yan da Firawunan kiilun xotondi, a ga nta duŋeen'i walla dagana. 28Firawunan ti Muusa da: «Giri bakk'in wure, an nan sabari haan! An nan maxanɲa, maxa teŋ'in ŋa keeta de! N ga n'an wor'in jon ŋa koota su, an na kara!» 29Muusa jaabi: «Xoy'an ga d'a ko moxo be, an ntax'in taŋon walla.»

[Renyugufanankallen xibaare: Misira yanganqatanun lagare]

11

1Tunka duumanten daali Muusa da: «N wa tooxi lagaren roono Firawunan ŋa, a do Misiranko su, ken falle, a w'axa walla dagana bakka yere yi, dagaye ke yinme wuccen noxon ŋa, a wa xorotin'axa yi n'axa xata bakka yere bogo-bogo. 2An na ti koren da kuŋa: yugo su nan kittirakoy'i me yugo yi, yaxare su 3nan kittirakoy'i me yaxare yi, na kanɲaagaarun do xaalisixullinɲaagaarun muur'i ya.» Tunka duumanten da sarandoroken r'i ya Misiranko naxa. Muusa ken yinme na seri xooren ya yi Misira jamaane ke noxon ŋa, a do Firawunan jaman maxa, kafiini Misira renmen su yi.

4Muusa jaabi Firawunan danŋa: «Kundun ya ni Tunka duumanten ga daali nan ti, wuron kaananan ŋa, i wa roono do Misira noxon ŋa, 5Misira jamaanen ren yugu fanan su wa kalla. N'a wutu Firawunan ren yugo be ga n xawa taaxun'a batten ŋa, nan dag'a wara tunbaare be gaa gollo ren yugo fana, do naaburun ren yugu fano, a su wa kalla. 6Sonqo xooren na sigi Misira jamaane ke yi, a me ga ma demu ɲaana, a me ga ntaxa ɲaana xa. 7Xa Banisirayilanko kaara, hari yinmankara nta sere ragana, sigaali sonqoxanne na bogu^z. Ken ni ya, axa n'a tu ti Tunka duumanten da Misiranko do Banisirayilanko fata bakka me yi.» 8Muusa ti Firawunan da xadi: «Jama ke be ga'an batta na ri tus'in jon ŋa, nan t'in da: “Gir'o wure, an d'an jaman nan daga!” N na xosi bogu ken bire.» Muusa mamanten xosi godo bakka Firawunan ne.

9Ken sigira su, Tunka duumanten daali Muusa da: «Kuud'in n'in kaawafiinun gabondi Misira jamaane ke noxon ŋa, Firawunan nt'axa terinkana.» 10Muusa do Haaruna da ke kaawafi su kiɲandi Firawunan ŋa. Xa Tunka duumanten da Firawunan kiilun xotondi ya, a ma Banisirayilanko wara bakk'i jamaane ke yi.

[Pesaxansallen deberi moxo]

12

1Tunka duumanten daali Muusa do Haaruna da Misira jamaanen noxon ŋa: 2«Ke xaso kundu ɲaan'axa danŋa xasu fanan ya yi, axa siinen joppaadi. 3Axa n'a ti Banisirayilanko danŋa: “Ke xaso tanmu, follaqe su, ma ka su na tanmise bagandi. 4Follaqe be ra ga nta tanmisa muuma yigana, an do taaxallenma be ra gaa tanmise yigana na kafi, axa saran jaatun gaa moxo be. Be su ra gaa ke be yigana, axa na ken ya jaatene na tanmisen sugandi. 5Axa gaa tanmise be bagandini, a nan ɲa digen ya yi de, leebu ga nt'a yi, a na siine baga. 6Axa n'a mara ma ke xaso tanmun do naxato. Ken koota futuro, Banisirayilanko su na me ɲi n'i xurusi. 7Axa n'i foron wutu, i tiyen ga yige ka su yi, xa na foro ku suusa ganlaqe gondomon filli yi, a do teŋere. 8Axa na tiye ke biyi ken wuro su yi, n'a do buurun yiga, buuru be buukaado ga nt'a yi, a do deri xaxaccu. 9Tiye ke xaye nta yigeene, a barabarante xa nta yigeene, a su biyini ya, hari yinmen do taanu, kafiini nuxudufoonu. 10Axa maxa fo wuyindi. Fo be nda wuyi, axa n'a sedi yinben ŋa. 11Axa ga na ɲ'a yigana, axa n'axa naxaanun ya siitini, n'axa teppunun rondi, na guman rag'an kitten ŋa, axa n'a yiga karama. Ken ni Pesaxansallen ya yi Tunka duumanten da.

12«Ken wuro, n wa roono do Misira noxon ŋa, n wa jamaane ke ren yugu fanan su karini, n'a wutu soron ŋa nan dag'a wara ma daabanun ŋa. Ken moxo ya n'in gaa Misira munonun kiitindini. Nke ya ni Tunka duumanten ŋa. 13Xa, fore ke yan ɲaan'axakun da taagumance yi. Axa gaa kaanu beenu noxo, n ga na fore ke wori, n na jall'i kanma, axa na kisi bire be taawoonen ga na ɲi xenne Misira yi.^a

14«Ken koota na ɲ'axa danŋa sinme koota yi. Axa gaa ken ɲaana yaaxaraxuraye yi, kuudo na Tunka duumanten doro. Sariyan ya n'axa kanma, n'a wutu axakun ŋa m'axa sere lagaru, axa gaa ke yaaxaraxuraye ɲaan'abada.

[Buurunxeccan salle]

15«Bito ɲeri noxo, axa na buurunxeccan ya yigana. Gelli koyen koota fana, axa na faribuukaadon sankundi bakk'axa kaanun noxon ŋa. Sere su xa ga n'a yiga kun bito ɲeri noxo, ken kaman nan xate bakka Banisirayila xabiilan ŋa. 16Koyen koota fana, a do koota lagare, axa na me ɲi n'in batu. Kun kooto yi, axa nta golle su deberini. Ganta, axa ra w'axa yigandun sorono tan. 17Axa wa buurunxeccan sallen sallini kuud'axa na sinme do n ga d'axa bagandi Misira yi xo kure koota be yinme yi. Ke salle ni sariyan ya, n'a wutu axakun ŋa m'axa sere lagaru, a ga'axa kanm'abada. 18N'a wutu siinen xasu fanan tanmun do naxaton koota futuron ŋa, axa na buurunxeccan ya yigana nan dag'a wara m'a tanpillen do baanen koota futuro. 19Bito ku ɲeri noxo, buukaado ma xawa ɲaan'axa kaanun noxon ŋa. Mukken do debillenma, sere su ga na buuru buukunten yiga, ken kaman nan xate bakka Banisirayila xabiilan ŋa. 20Axa ma xawa fo wo fo yigana buukaadon ga'a yi, a ga d'axa ɲi noqu su xa yi, axa na buurunxeccan ya yigana.” »^b

[Pesaxansallin tanmisen maana]

21Muusa da Banisirayilanko xirisun su xiri nan t'i da: «Axa dag'axa tanmisen rag'axa follaqun danŋa, na Pesaxan xurusinden deberi, sallen saabuda. 22Axa na yittiderun^c wutu, n'i doxomi xurusindiforo ku yi yokken noxon ŋa, n'a suusa do kan ro raqen gondomo filli yi, a do teŋere. Gelli ken bire ma yillen ga na kare, axa baananbe su nan maxa bog'i kan ŋa. 23Tunka duumanten wa roono Misira yi na kallen xanund'i ya. A nda foren wori gallaqe be yi, a na dang'a yi: a nta kallemaliikan walla roono ken ka yi.

24« Ke ni sariyan ya, axa d'axa bonconŋun su ga n xaw'a batta m'abada. 25Bire b'axa ga na ro Tunka duumanten ga da jamaane be laayidun wut'axa da, axa na ke kille batu m'abada. 26Axa renmun ga n'axa tirind'a maanan ŋa, 27axa na t'i da: “Ke ni pesaxansadaxan ya, katti Tunka duumanten ŋa, bire b'a ga ɲi kallen xanundini Misiranko yi, a ga bonte Banisirayilanko kanma n'o kisi.” »

Jaman tusi n'i taŋon ro ɲiiɲen ŋa. 28Tunka duumanten ga da Muusa do Haaruna xay'i ya ti fo wo fo su ya yi, Banisirayilanko da ken su deberi t'i moxon ŋa.

[Kaananansonqo]

29Wuron kaananan ŋa Tunka duumanten da Misiranko sooman su kari^d, n'a wutu Firawunan sooma be ga n xawa toorin'a falle, nan dag'a wara komo yugo be gaa koson ŋa sooma yugo, kafiini naaburu siginton ren fanon ŋa, a su kara. 30Ken wuru baane yi, Firawunan yinme giri kafiin'i jama, a do Misira su. Sonqo xooren bogu jamaane banŋe wo banŋe, baawo ka su nta no, fure ga ma bogu ka be yi.

[Misira bakke]

31Wuron kaanana, Firawunan da Muusa do Haaruna xiri nan t'i da: «Xa giri! Axa nan bog'in jamaanen ŋa kafiini Banisirayilanko su, axa nan daga Tunka duumanten batu x'axa ga d'a ko moxo be. 32Axa naaburu ku xa be ga ni, i fo xooron d'i fo miso, x'axa ga d'a ko moxo be, xa d'i su wut'axa nan daga t'axa yinme yi. Ayiwa, axa n'axa Alla ɲaag'in danŋa.»

33Misiranko d'i yinme muuru Banisirayilanko yi, i t'i nan daga karaman-karama. I ti du da: «O ga ma ku soro wara, o su ɲemeene ya!» 34Ken yan sigi Banisirayilanko d'i farijura xootinten ga daga, har'a ma malaso. I da juranxollon siiti t'i yiraamun ŋa, n'i sax'i kunkun ŋa, nan bogu. 35Muusa ga da Banisirayilanko ɲaamari ti fo wo fo su yi, i d'a batu. I da ɲaagaarun muuru Misiranko maxa: kanŋen do xaalisixulle, kafiini yiraamu. 36Tunka duumanten da Misiranko duŋandi, i da Banisirayilanko ku. I da Misiranko kiteyun su wutu ken moxo ya yi, n'i kitti duurun toxo.^e

37Ken falle, Banisirayilanko ware killen ŋa nan giri Rameseesi katti Sukkote yi, i wa kamo tunmi wujjuune kurayugo bakka, jaman kute nta ke jaate yi. 38Naaburu gabe ɲi d'i batten ŋa, xabiila sagaranto tana xa ɲi d'i batten ŋa. 39I ga d'i xata bakka Misira yi bire be, jewoyi bure saabuda, i ma katu farijuran malasoyen dukku, sigaal'i na silifanda ken wutu. I da tufullen ya deberi, baaw'i farijuran ma ɲ'a ga malaso.

40Banisirayilanko da kamo naxati do tanjikke siine ya ɲa Misira taaxen ŋa. 41Kamo ku naxati do tanjikken siine gaa tinme koota be yinme ya ni, Tunka duumanten jama ga bogu Misira jamaanen ŋa xo kure. 42Tunka duumanten ga d'i bagandi Misira jamaanen ŋa koota be, a wuyi sikk'i da. Isirayila bonconŋun su xa nan xawa wuyini sikk'a da ken koota yi siine su m'abada.

[Pesaxansallen sariyan]

43Tunka duumanten daali Muusa do Haaruna da: «Pesaxansallen sariyanun faayi: mukke su sunnante ga fe, a nta Pesaxan yiganden yigana. 44Kome su ga xobe ti xaalisin ŋa, a sunnanten ga ni, a ra w'a yigana. 45Mukke be gaa tolomadan ŋa, a do musungolliɲaŋaana, i ra nt'a yigana. 46Tiye ke yigeene kan noxon ya yi, fo wo fo nta bakka, a xottun nta kareene.^f 47Banisirayilanko su na salle ke deberi. 48Selli mukke gaa kafiin'axa yi, a ga'a mull'i na Pesaxan salli Tunka duumanten da, a n'i kan yugon su sunnandi. Ken bire, a ra w'a yi na salle ke salli xo Banisirayilanko moxo. Xa sunnantanbali su nan max'a yiga. 49Sariyan na ɲa baane, Banisirayilanko d'i mukkunun su kanma.»

50Tunka duumanten ga da Muusa do Haaruna ɲaamari ti fo wo fo su yi, Banisirayilanko da ken yinme ya deberi. A ɲa kundun ya. 51Ke koota yinme ya ni, Tunka duumanten ga da Isirayila renmun bagandi Misira jamaanen ŋa xo kure.

[Sooma maxawasayen do buurunxeccan salle]

13

1Tunka duumanten daali Muusa da: 2«Axa yaxare su ren yugu fanan ga na saare, axa n'a sugand'inke Tunka duumante da, baaw'in ya xallu ni. Ken ni Banisirayilanko d'i naaburun su ya.»^g

3Muusa jaabi Banisirayilanko da nan ti: «Axa n'axa haqilen toxo ke koota yi, axa ga bogu Misira komaaxun ŋa, baawo Tunka duumanten d'axa bagandi t'i senben ya. Ken kuŋa, xa maxa buuru buukunte yiga. 4Axa bogu lenki ya, Abibunxaso^h. 5Tunka duumanten ga d'a laayidun wut'axa sere fanon da t'i wa ɲiiɲe be kinn'axa yi, xattin do tamarileeman warallaqen gaa non ŋa, Kanaanankon do Heetinun do Amorinun do Hiiwinu, a do Yebuusinun ɲiiɲen ya ni. A ga n'axa rondi non ŋa bire be, ke xaso sigi ta su, axa na bito ɲeri salle salli. 6Kun bito ɲeri, an na buurunxeccan ya yigana. Bita ɲerundin na ɲa Tunka duumanten da salle. 7Buurunxeccan yan yigeene bito ku ɲeri noxo, buuru buukunten ma xawa woriin'an nen ŋa. Buukaadon n maxa wor'an dingira su yi. 8Ken koota, an na ke tuyind'an renmen ŋa, nan ti: “Ke koota sababun ni, Tunka duumanten ga da ke be ɲ'o danŋa ya, o bakken ŋa Misira.” 9Ken salle na ɲ'axa danŋa haqiliyanqande, xo taagumancen ga'axa kittun d'axa toŋon ŋa, a banganten ga ni, kuudo Tunka duumanten sariyan na duum'axa raqun ŋa, baawo Tunka duumanten d'axa bagandi Misira yi ti senben ya. 10Siine wo siine, axa na ke laada deber'i waxatin ŋa.

11«Ken kuŋa, Tunka duumanten ga n'an rondi Kanaananko jamaanen ŋa x'a ga kuna t'a yi, an d'an faabanu da moxo be, a gaa riin'a kin'an ŋa, 12fo wo fo su ga n an mareyen ŋa, haadamarenmen do naaburu siginte, an n'a su ren yugu fanan kini Tunka duumanten ŋa, a ya fo ni. 13Farun ren fanon su, an n'i maxawasa ti jaxallenme. An ga m'i maxawasa, an n'i xannun xoso. Xa haadamarenmun ren yugu fano, an koren noxo, an n'i maxawasana ya. 14Ken ŋa, a xunbanen xunbane, an renmen ga n'an tirindini nan ti: “Ke xa ni manne yi?”, an na ti: “Tunka duumanten d'o bagandi Misira komaaxun ŋa t'i senben ya. 15Firawunan ga bar'o walla bogo-bogo ya ni, Tunka duumanten ga da Misira jamaanen sooman su kari, soron do naaburun su ren fanon kara. Ken ya saabud'in gaa naaburu yaxare su ren yugu fanan sadaxini Tunka duumanten da, n gaa haadamarenyaxarun kun soomanun maxawasana.”

16«Tunka duumanten d'o bagandi Misira yi ti senbe xooren ya, ken saabuda, a nan ɲa xo taagumance y'axa kittun d'axa toŋon ŋa. »

[Misira bakke]

17Bire be Firawunan ga da jaman wara dagana, Alla m'i kand'i nan bogu ti Filisitinun jamaanen killen ŋa, a be ga ni killi deppen ŋa. Alla d'a wori ya nan ti, jaman ga na xonnon kuren wori non ŋa, i nan maxa nimisi, i gaa saagene katti Misira yi. 18Alla da goorikille ɲa jama ke danŋa Xulunjuumu fanŋen ⁱ gunjuran ŋa. Banisirayilanko bogu Misira yi ya xo kure. 19Muusa da Yuusufu xottun wutu do du yi. Baawo, saado Yuusufu gaa kalla, a wasu t'a yi Banisirayilanko danŋa, nan ti: «M'axa ga da Alla deemanden kita, ken ŋa, axa n'in xottun wutu, axa d'i na daga.»^j

20I giri Sukkote nan daga daaxa Yetaamu gunjuran raqen ŋa. 21Kiyen ŋa, Tunka duumanten yinme tabullunma w'i kaane xo gondonma giile, na killen koy'i ya. Wuron ŋa, a na xurayen kin'i ya. I ra wa wuron do kiyen su tarana. 22Kiyen ŋa tabullen nta feteene bakk'i ya, xurayen xa nt'i walla wuron ŋa.

[ Firawunan d'i kuren fanpeye do Banisirayilanko batte]

14

1Tunka duumanten daali Muusa da: 2« A ko Banisirayilanko d'i nan saage katti Pi-haxirooti yi, Migidoole do geejin naxa Baalu-cefona raqen ŋa. Axa na daaxa geejin xannen ŋa. 3Firawunan wa tini: “Banisirayilanko faayi ga hawuje jamaanen noxon ŋa, gunjuran d'i toni.” 4N wa Firawunan kiilun xotondin'a ga'axa batta, xa, n w'in tunkaaxun koyini ti Firawunan d'i jaman bononden ŋa, Misiranko ga'a tuunu t'inke ya ni Tunka duumanten ŋa.» I d'a ɲa kundun xa ya.

5I ga d'a ko Firawunan da ti jaman wuru, a d'i jaman da haqilifaraaxuyen deberi Banisirayilanko fin kanma. I ti: «O da manne xa ɲa ke yi, o ga da ku soro war'i ga daga? I ra ntaxa ɲaan'o da komo yi de!» 6A d'i gajanwotoron siiti d'i jaman nan daga doome. 7A da kamo tunmi wotoro wutu, kurayugu sirun ŋa, kafiini Misira wotoronun su. Wotoro su do yugu sikki.^k 8Tunka duumanten da Firawunan kiilun xotondi, Misira tunkanyugo. Banisirayilanko bogunton d'i kittun wutu kuudo n'i hooraaxun koyi. Misira tunkanyugon d'i fanpa. 9Misiranko ga d'i fanpa, i reg'i daaxan ŋa geejin xannen ŋa. Firawunan siinun do wotoronu, do wotorowurundaanon do kurallenmo beenu gaa wotoronun noxo, i da Banisirayilanko ɲi Pi-haxirooti kaaran ŋa, Baalu-cefona xanne.

10Banisirayilanko ga d'i yaaxon wutu, ma Firawunan riyinten faayi ke. A tink'i ya. Banisirayilanko kanu buru, i sonqo katti Tunka duumanten ŋa. 11I ti Muusa da: « Furunkunmun konto Misira yi ya ba, an ga d'o riiti kara ke gunjura yi? An da ke ya ɲ'o yi kundu Muusa, an ga d'o bagandi Misira yi? 12O m'a k'an da gelli Misira, nan t'an n'o wara komaaxun ŋa Misiranko maxa? Ken ya n fas'o ga daga kara do gunnen ŋa.» 13Muusa ti jaman da: «Axa maxa kanu, xa d'axa du raga yugu ya, Tunka duumanten gaa ke be ɲaan'axa da n'axa kisi lenki, axa wa ken walla. Baaw'axa yaaxen gaa ku Misiranko be yi lenki, axa ntax'i walla har'abada. 14Tunka duumanten yan gajanŋ'axa da, axakun nan tuuma.»

[Geejin booxeye]

15Tunka duumanten daali Muusa da: « An na manne laxaraxaasana kat'in ŋa? Ti Banisirayilanko da, i nan ware killen ŋa. 16Anken n'an guman wutu, an n'an kitten d'a banba geejin kanma, an n'a booxo, Banisirayilanko na dangi, i taanun kaawanto. 17Nke yinme wa Misiranko kiilun xotondin'i gaa sukkeene d'i ya. N w'in tunkaaxun koyini ti Firawunan d'i kurallenmo, a wotoronu, d'a wurundaanon bononden ŋa. 18Ken moxo, Misiranko w'a tuunu t'inke ya ni Tunka duumanten ŋa bire b'in ga n'in tunkaaxun koyi ti Firawunan d'i wotoronun d'i wurundaanon ŋa.»

19Alla maliika be ga ɲi wareene Banisirayilanko kaane, a saag'i batta, tabulle ke xa saage gill'i kaane nan tox'i falle yi. 20A ro Banisirayilanko do Misiranko naxa. Wuron noxo, deberen deberi Alla tuwaaxun ŋa, baane su ma katu kiɲeen'i funen ŋa wuron muuma.^l

21Muusa d'i kitten banba geejin kanma. Tunka duumanten da kinbakkanfanka xote girindi wuron muuman su yi, na geejin booxo fillo. Killi kaawanten bogu. 22Banisirayilanko taanun kaawanton ro geejin noxon ŋa. Jin ɲa xo tageye, teyen do noogen ŋa. 23Misiranko fanpe d'i ya. Firawunan siinun d'a wotoronun d'i wurundaanon ro d'i ya ma geejin naxaane. 24Jaaxa suxuba fanan ŋa, Tunka duumanten da du toxo xurayen do tabullen noxon ŋa, n'i kiilunun girindi. 25A d'i wotoronun taanun raga n'i wurunden xotondi. Misiranko ti: « Xa r'o n wuru, o n laato bakka Banisirayilanko yi, baawo Tunka duumanten ya n'o gajanŋ'i da.» 26Tunka duumanten daali Muusa da: « An kitten banba geejin kanma, kuudo jiinun nan saage Misiranko d'i wotoronun d'i settaanon kanma.» 27Muusa d'i kitten banba geejin kanma. Katti yillakaro, geejin saage katt'i taaxura xasen ŋa, Misiranko gaa wurunu, i d'a wa tallan genme. Tunka duumanten xosi Misiranko duuɲa geejin noxon ŋa. 28Wotoronun d'i wurundaanon do Firawunan kuren su ro falle geejin noxon ŋa do Banisirayilanko batte, jin yill'i kanma. Hari sere baane ma sege. 29Xa Banisirayilanko tere geejin naxaanen ya yi, i taanun kaawanto. Jin senb'i teyun d'i noogun ŋa xo tageye.

30Ke koota, Tunka duumanten da Banisirayilanko kisi Misiranko yi. Banisirayilanko da Misiranko furun wori do geejin xannen ŋa. 31Banisirayilanko ga d'a wori Tunka duumanten ga da Misiranko raga ti ke senbe yi moxo be, i kan'a yi. I d'i saxiiraaxun ro Tunka duumanten kanma, n'i saxiiraaxun r'a kome Muusa xa kanma.

[Muusa suuge]

15

1Ken bire Muusa do Banisirayilanko da ke suuge suugu Tunka duumanten da, i ti:

N wa suugunu Tunka duumanten da,

baaw'a niyindindi.

A da siinun do wotoronun sedi geejin ŋa.

2N suugen^m ni do Tunka duumanten ya yi,

N senben ya ni,

N kisindaanan ya ni.

A ya n'in Alla yi,

n na suug'a da!

A ya n'in faaba Alla yi,

n n'a dorontaaxun suugu!

3Tunka duumanten ni kurallenman ya.

A toxon ya ni Tunka duumante.

4A da Firawunan wotoronun d'a kuren sedi geejin noxo.

A yugu sirun su toxo Xulunjuumu fanŋen ŋa.

5Jin jufoyen d'i xufu,

i yanqa budan ŋa xo gidindunga.

6Tunka duumante,

an kitti teyen senben kasafoyen wa worini,

Tunka duumante,

an kitti teyen wa xonnen bonondini.

7T'an fasanŋuntaaxu xooren ŋa

an w'an gajallenmon xanundini.

An butten yanganqatan w'i biyini xo sokki kaawante.

8An fuutandifanken da jiinun kafu me yi,

i senbe do kaaron ŋa xo bulle,

jin jufoyen sabati ma geejin butten ŋa.

9O xonnon ti:

« Xa r'o n wuru d'i ya

o n'i raga,

o n'i kittidufoonun taxandi,

o n'o butte mur'i ya

m'o ga xenperandangi.

O n'o kafun buusu, n'i kari

n'i yokkun wutu! »

10An ga fuutandi,

geeji d'i toni.

I yanqa jin wure

xo mexen xunturan gaa yanqana ji xooro-xooron noxon ŋa.

11Kan alla ni xoy'an moxo?

Tunka duumante,

ko sennen ni x'an moxo?

A do tiigande ga n xawa?

Raniyaana ga ni?

Kaawafi ɲanŋaana ga ni?

12An d'an teyen banba,

ɲiiɲen d'i toni.

13An ga d'an jama be hooraaxu,

an d'i geesu ti xanuyi duumanten ŋa.

An senben d'i kanda

katt'an dingira sennen ŋa.

14Soron ga n'a mugu, i wa saralleene,

ma karandun ga da Filisitinun raga.

15Ken moxo yi, Edomu xirisun gaa hawujeene.

Buttunkutun na Mowaaba tunkanyugun raga.

Fatankalle gaa Kanaanankon ragana.

16Jooten do mullun na xosond'i ya.

An kitti senbenten saabuda

i gaa muumini xo gide,

n'a tox'an jaman gaa dangini,

Tunka duumante,

n'a tox'an ga da jama ke be laawara gaa dangini.

17An w'i rondini

n'i taaxundi

an duudan giden kanma.

Tunka duumante,

an da dingira maxagemund'an du danŋa

an ga'a ɲaana taaxura.

N Kama,

an da taaxura sennen taga t'an kitte.

18Tunka duumanten ya n'abadan maraanan ŋa.

19Firawunan siinu, a wotoronu, d'a gajanyugun ga yanqa geejin ŋa, Tunka duumanten da geeji jiinun yilland'i kanma. Xa Banisirayilanko kun taanun kaawanton yan tere geeji naxaanen ŋa.

20Annabi Mariyaamu, Haaruna gidanyaxare, a da taballen wut'i kitten ŋa, yaxarun su do taballun d'a batu, i da dinmun sigindi, i gaa taballun tinmi nan rege. 21Mariyaamu wa suugen ragan'i ya:

Xa da Tunka duumanten suugu!

A ga niyindindi,

A da siinun do wotoronun sedi geejin ŋa.

[Gunjuran tooranun]

[Ji xaxaccen]

22Ken dangiyen falle, Muusa da Banisirayilanko girindi Xulunjuumu fanŋen ŋa, nan jonkoyi Suuri gunjuran ŋa. I da bito sikki tere gunjuran ŋa, i ma ji kita. 23I ri Mara na jin ɲi no, x'i kor'a minni, baaw'a xaxaccen ni. Mara toxon yinme saxunten ni ken ya yi, a wure ni «xaxacce». 24Jaman toxo nuxudunsefene ti Muusa yi, i gaa tini: « O na manne minni? » 25Muusa laxaraxaasa katti Tunka duumanten ŋa. Tunka duumanten xa da sollidunŋe yogo koy'a yi. Muusa ga da ken sollidunŋe sedi jin ŋa, jin xosi liŋo.

Tunka duumanten da sariyanun do laadanun kin'i ya non ya. Non ya n'a ga d'i xence. 26Ken falle Tunka duumanten ti: «An ga na Tunka duumanten xannen terinka siri, ken ga n'an Alla, nan toloŋ'a da, n'an toron sigind'a ɲaamarindun wure, n'a sariyanun su sigindi, an wa kisiin'in ga da wattu beenu su xanundi Misiranko yi. Baaw'inke ya ni Tunka duumanten ŋa, n ra ga'an sahandini.»

27Ken falle, i kiɲe Yelima: warallaqu tanmi do fillo wa no, a do tanɲere tamaritinŋe. I daaxa jin xannen ŋa.

[Mannan do jaxanŋoɲi ɲaaɲanten]

16

1Banisirayilanko bakke Misira xasu fillandin tanmun do karagon koota, i jaman giri Yelima nan kiɲe Siini gunjuran ŋa, ken gaa Yelima do Tuurisiinagiden naxa. 2I ga ken gunjura yi, Banisirayilanko toxo nuxudunsefene ti Muusa do Haaruna yi. 3I ti: « Hari Tunka duumanten gan ɲi ga d'o kari Misira yi tan. O ga ɲi taaxun'o barama fakkon tiyen kaaron ŋa, yigande lafi nt'o yi. Axa d'o riiti ke gunjura yi kuudo n'o kari dullen ŋa. Ke jama su!»

4Tunka duumanten daali Muusa da: « T'in wa biraadon texendin'axa da nan giri kanmun ŋa, jaman na dag'i koota su biraadon sagara, kuud'in n'i jaarabi sell'i ga'in sariyan batta, m'i ga nt'a batta. 5Axa do ke be gaa riini bita tunmundin ŋa, axa ga'a deberini, a wa genme koota su xallen fillo yi.»ⁿ

6Muusa do Haaruna ti Banisirayilanko da: «Wuro ke, axa wa danqanaaxunu nan ti Tunka duumanten yan d'axa bagandi Misira jamaanen ŋa. 7Xunbane suxub'axa w'a nooron walla, baaw'a d'a mug'axa gaa fo be koono katt'a yi. Oku be ga ni, o ni manne y'axa gaa nuxudunsefene t'o yi?» 8Muusa ti: « Axa w'a walla Tunka duumanten gaa tiyen kinn'axa yi wuro ke, axa ga'a yigana, a do buuru be ga'axa bakka suxuban xa yi. Baawo Tunka duumanten d'axa nuxudunsefen mugu katt'a yi. Oku beenu ga n'oku yi, o ni manne, axa gaa fo koon'o da? Axa nta fo koon'oku da, axa na fo koono Tunka duumanten ya da.»

9Muusa ti Haaruna da: «A ko Banisirayilanko da: “Axa n tinko Tunka duumanten ŋa, baaw'a d'axa mugu nuxudunsefene.” » 10Haaruna gaa sefen ŋa Banisirayilanko da, i jonkoyi katti gunjuran ŋa, i xosi Tunka duumanten nooron wori tabullen noxon ŋa.

11Tunka duumanten daali Muusa da: 12« N da Banisirayilanko diganxannun mugu. An na t'i da: “Futuron ŋa, axa wa tiyen yigana, suxuba su xa, axa wa fakka buurun ŋa. Axa na danqanaaxu t'inke ya ni Tunka duumanten ŋa, axa Alla. ”»

13Lellen ŋa, jaxanŋoɲen^o bange na daaxan faga. Suxuban ŋa, nigijen saxu do banŋen su yi daaxan kaaron xa yi. 14Bire be nigijen ga konke, koromo mulle yogo tox'a batten ŋa. 15Banisirayilanko d'a faayi, i ti me da: «Manne ni ke?^p » Baaw'i ma ɲ'a tu fo be ga ni. Muusa t'i da: « Biraadon ya ni, Tunka duumanten ga d'a kin'axa yi, t'axa n'a yiga. 16Tunka duumanten ɲaamariyen faayi: sere su na fo wut'an ra gaa ke be yigana. Kaagume su n'i koren jaate, sere yinme su muude.» 17Banisirayilanko d'a ɲa ken moxo yi: sere su do ke be ga n xawa, an da ken wutu. 18I ga d'a xence muuden ŋa, sere be ga da fo gaben sagara, a ma dangi haqen ŋa, i be xa ga da fo buccinne sagara, a ma konto. Sere su ga n katta fo be yigana, ken yan kin'an ŋa.

19Muusa t'i danŋa: « Sere wo seren maxa fo taaxund'a gaa wuyini.» 20Yogonu ma Muusa terinka. I da fo wuyindi, x'a moti ma xuudun gaa roon'a yi. Ken ŋa, Muusa but'i wure.

21Suxuba su, sere su ra gaa fo be yigana, i w'a sagarana. Kiyen ga na tawo, a na xaje.

[Tuumayinkootan sabatinde]

22Bita tunmundin koota, i w'a dunfillon sagarana, sere su muudu filli. Jaman yinmankon r'a ko Muusa da. 23A t'i da: « Tunka duumanten ɲaamariyen ni ya: “Xunbane ni bita ɲerundin ya, axa tuumayinkoota, a gaa Tunka duumanten da. Ken kuŋa, axa ga'a mulla na fo be soro, axa na ken soro, axa ga'a mulla na fo be biyi, axa na ken biyi. Axa n'a kutten moyinten taaxundi ma suxuba.” » 24I d'a kutten taaxundi ma suxuba xo Muusa ga d'i ɲaamari moxo be. A ma moti, sakkati xuude na r'a yi.

25A yillakara, Muusa t'i da: « Axa da ke yiga lenki Sibitin ŋa, axa tuumayinkoota, a gaa Tunka duumanten da. Axa nta fo kitta gunnen ŋa lenki. 26Axa w'a sagarana bito tunmi noxo. Xa bita ɲerundi, ken ni tuumayinkootan ya. Axa nta fo kitana.»

27Ken d'i fi su, soro yogonu bogu nan daga fo muuru, x'i ma fo kita. 28Tunka duumanten daali Muusa da: « Axa finna ball'in ɲaamarindun d'in sariyanun batta ya ba? 29Axa sax'a yi ya nan ti Tunka duumanten ga da tuumayinkootan kin'axa yi, a na bito filli ya yiganden xa kin'axa yi bita tunmundin koota. Be su n tox'i batten ŋa. Sere wo sere maxa bogu bita ɲerundin koota. 30Ken kuŋa, jaman tuuma bita ɲerundin ŋa.»

31Banisirayilanko d'a toxon ɲa «mannan» ya. A xullen ya ni xo maaru funce, yaagintufullen daxanmen ga'a yi. 32Muusa ti: « Tunka duumanten d'axa ɲaamari, axa na muude taaxund'axa bonconŋun da, kuud'a ga d'axa bagandi Misira yi bire be, a ga d'axa birandi ti fo be yi gunjuran ŋa, i n'a wori t'i yaaxen ŋa.» 33Muusa ti Haaruna da: «Dome wutu, an na mannan muude r'a yi, an n'a taaxundi Tunka duumanten jon ŋa, n'a taaxund'o bonconŋun da. » 34Xo Tunka duumanten ga da Muusa ɲaamari moxo be, Haaruna d'a taaxundi, a nan ɲa seeda yi.

35Banisirayilanko bire mannan ya yi tannaxate siine, m'i gaa kiɲeene jamaanen ŋa. I na manna ke ya yigana, m'i gaa kiɲeene Kanaana jamaanen gingen ŋa. 36Muuden ni «efa» taxandi tanmunden ya, i laadan xencendifo.

[Masa do Meriba jin yaaxen]

17

1Tunka duumanten ɲaamarinden kanma, Banisirayilanko jaman giri Siini gunjuran ŋa, daaxa ti daaxa, nan daga yanqa Refidiimu gunne. Xa ji ma ɲi no, jaman gaa minni. 2Jaman da Muusa gaja, nan t'i da: « Xa da ji kin'o y'o nan mini kuŋa.» Muusa t'i da: « Manne saabuda ni, axa gaa baq'in ŋa? Manne saabuda ni, axa gaa Tunka duumanten wurebakka? »

3Jaman daqu non ŋa, i do sefen wa me yi katti Muusa yi, nan ti: «Manne saabud'an ga d'o girindi Misira yi, daqun ga'o d'o renmun d'o naaburun su karini? » 4Muusa da Tunka duumanten gangu: « N nan xawa manne ɲaana ke jama da? Fonne sa, i n'in gididunwara.» 5Tunka duumanten daali Muusa da: « Dangi jaman kaane, Banisirayilanko xirisun yogonu wutu. An ga da Niili fanŋen katu ti guma ke be, a wut'an kitten ŋ'an nan daga. 6N wa ɲiin'an kaane, Tuurisiinagiden kanma. Non ŋa, an na giden katu, jin na funti, jaman na mini.» Muusa d'a ɲa ken moxo yi Banisirayilanko xirisun jon ŋa. 7A da ken noqu xiri Masa do Meriba, i wure ya ga ni «baqallaaxun» do «fiiduxenpeye», baawo Banisirayilanko baqallaaxun saabuda, i da Tunka duumanten wurebaga ya, nan ti: « Tunka duumanten wa d'o yi, m'a nta d'o yi? »

[Amaleexinun gajanŋe do Banisirayilanko]

8Ken dangiyen falle, Amaleexinun^q ri xanu Banisirayilanko yi Refidiimu yi. 9Muusa ti Yuusawu da: « Yugu sagar'o da. Xunbane, an d'i na Amaleexinun gaja, nke yinme wa sikki gide ke tonben ŋa, Allanguma ke ga'in kitten ŋa.» 10Yuusawu do Amaleexinun gaja xo Muusa ga d'a ko moxo be, n'a toxo Muusa do Haaruna do Huura gaa giden tonben ŋa. 11Bire su Muusa ga n'i kitten wutu, Banisirayilanko yan niyindini. A nd'a kitten yanqandi, Amaleexinun na yill'i kanma. 12Muusa kittun ga tanpi, Haarunanu da giden r'a wure, a taax'a kanma. Haaruna do Huura, baane su wa ti kaara yi, i gaa tigitin'a kittun ŋa. Muusa kittun toxo kundun ya, ma kiyen gaa xenne. 13Yuusawu da Amaleexinun xoso gajanŋen ŋa bogo-bogo^r.

14Ken falle, Tunka duumanten daali Muusa da: « Ke su safa kitaaben ŋa sinme fo yi, an n'a kiɲandi Yuusawu yi ti: N wa Amaleexinun buruxana, sere su ntaxa sinmeen'i yi, n w'i buruxana bakka kanmu ke wure!» 15Muusa da allanbatinoqu taga n'a toxora «Adonayi-niisi», [a wure ni: Tunka duumanten ya n'in niyinden sababun ŋa.] 16Ken falle, a ti: « I ga wakkile na Tunka duumanten gaj'a tunkantaaxaaden kanma, a d'i na me yi ya m'abada. »^s

[Suwayibu riye Muusa noqu]

18

1Misira bakken ŋa, Tunka duumanten ga da fo be ɲ'i soron da, d'a ga d'i bagandi Misira yi moxo be, Muusa do Banisirayilanko, Suwayibu, Mediyana sadaxakiɲandaana, Muusa kallu yugo ke, a d'a laxamin mugu. 2-5A do Muusa yaqen d'a renmun filli ri Muusa sagata gunjuran ŋa, a taaxunten gaa noqu be, Alla giden^t kanma. Muusa ɲi ga d'i wara dagan'a banŋe. Muusa renmu ku filli: baanen toxon ni Gerecoomu^u, baaw'a ti: «N ɲa tuŋaaranke wandi jamaanen ŋa.» Baanen toxon ni Yeliyeseeri^v baaw'a ti: «N faaba Alla d'an deema, a d'an kisi Firawunan kaafan ŋa.» 6Suwayibu da faaren xayi Muusa yi ti: « Nke Suwayibu, an kallu yugo, d'an yaqen d'i renmun filli yan r'an sagata. »

7Muusa bogu nan gem'i kallu yugon ŋa, a tusi n'a xandunsunbu. I da me kuuɲi, nan ro tilliisen wure. 8Tunka duumanten ga da fo wo fo su ɲa Firawunan do Misiranko yi, do Banisirayilanko batten ŋa, Muusa d'a su moxon k'i kallu yugon da, a d'i ga da xota su wori killen ŋa, Tunka duumanten ga d'a kisi ken su yi. 9Suwayibu sawo ti Tunka duumanten ga da ken xeeri be ɲa Banisirayilanko da, a ga d'i bogu Misiranko kittun ŋa. 10Suwayibu ti: «Tiigayen wa Tunka duumanten da, a be ga d'axa bogu Misiranko kittun ŋa, n'axa bogu Firawunan kittun ŋa, n'axa bogu Misira jaman kittun ŋa, 11i ga ɲi Banisirayilanko roxoono^w. A xur'in da keeta nan ti Tunka duumanten yan xoora allanun su yi.» 12Muusa kallu yugo Suwayibu da sadaxa biyinten do sadaxa xurusinten bagandi Alla da. Haaruna do Banisirayila xirisun su ri yige do Muusa kallu yugon batten ŋa Alla jon ŋa.

[Kiitikutiyen ɲanmoxo]

13Ken yillakara, Muusa taaxu kuŋ'a gaa kiitikutiini jaman ŋa, a su gaa sikki d'a yi gelli suxuba ma wuro. 14Muusa kallu yugon d'a wor'a gaa fo be su ɲaana jaman da. A t'a da: « An do ke ni manne yi jaman da yere yi? Manne n'an baane gaa taaxunu jaman su gaa sikki d'an ŋa gelli suxuba ma wuro? » 15Muusa t'i kallu yugon da: « Soron riini katt'in ŋa ya, kuudo na Alla liŋun muuru. 16Xibaare ga na ɲ'i maxa, i na r'in n'a kiiti, n n'i tuyindi Alla ga da sariya be do waajibinu be xa ko. » 17Muusa kallu yugon t'a da: « An ga'a ɲaana ke moxo be, a nan xoto. 18An riini kuti ya, kafiini jama ke be xa ga d'an ŋa. Golle ke nan xot'an da buru, an baane ra nt'a tinmandini. 19Saas'in terinka, n w'an kuunu haqile. Alla na ɲa d'an ŋa! Sigi jaman da katti Alla yi, an yinme n'a xibaarun kiɲandi Alla yi. 20I xaranŋundi sariyan do waajibinun ŋa, an n'a biremoxon killen tuyind'i ya. 21Ken ŋa, an na allankannaana siru sagara jama ke noxo, seri saxiironto, i ga nta kiitini ti xaalisi ya. Wujjuune sere su d'i xirise, kame su d'i xirise, tankarage su d'i xirise, tanmu su d'i xirise. 22I na toxo jaman kiitindini. Kiite be xoten ga ni, i n'a kiɲ'an ŋa, ke be neyen ga ni, i na ken kiiti. Ken moxo ya n'an likken newondini, an d'i su ga'a wuttu! 23An ga na ken ɲa, xo Alla ga d'a ko moxo be, an na kat'a muɲini, ke jama su xa tuumanten na kiɲ'i kaanun ŋa. »

24Muusa d'i kallu yugon terinka. A ga da fo wo fo su k'a danŋa, a d'a su ɲa. 25Muusa da seri xottinto sagara do Banisirayila follaqun su yi, n'i ro jaman yinmankaaxun ŋa: wujjuunun sappanun xirisu, kamenun xirisu, tankaragenun xirisu, a do tanmun sappanun xirise. 26Kun toxo jaman kiitini. Fo be ga na xoto, i n'a kiɲa Muusa yi. Xa fo wo fo su ga ma xoto, i yinmenu na ken kiiti.

27Ken falle Muusa yanp'a kallu yugon maxa, a dag'i kaara.

[Tunka duumanten do Banisirayilanko naxan laayidun d'a sariya]

[Tunka duumanten do Banisirayilanko xobe]

19

1-2Banisirayilanko ga giri Refidiimu, i kiɲe Siini gunjuran ŋ'i bakke Misira yi xasu sikkandin koota fanan ya. I yanqa nan daaxa non ŋa gide ke tan ŋa. 3Muusa sege katti Alla yi. Tunka duumanten d'a xir'a gaa giden kanma nan t'a da: «Fon faay'an ga'a koono Banisirayilanko da, Yaaxuba kore: 4“N ga da fo be ɲa Misira, axa yinme da ken wori, n ga d'axa banbu xo goppen ga'i renmen wuttu moxo be, n'axa tinkond'in du yi. 5Saasa, axa ga n'in terinka n'in laayidun tanga, axa wa ɲaan'in duudan soron ŋa duna su naxa. Tonŋu, duna n'inke ya fo yi, 6xa, axakun na ɲaŋ'in da sadaxakiɲandaano yi, n do dunadunko naxa. Axa na ɲa xabiila sugandinte y'in da.” An na ku digaamu ya kiɲandini Banisirayilanko yi.»

7Muusa saage riini, na jaman yinmankon su xiri, Tunka duumanten ga da digaamu be r'a raqen ŋa, n'i dantaxi. 8Jaman su jaabindi doome xan baane, nan ti: «Tunka duumanten ga ti fo wo fo, o w'a ɲaana!» Muusa da jaman digaamun kiɲandi Tunka duumanten ŋa.

[Alla du koyiye Muusa yi Tuurisiinagiden kanma]

9Muusa ga da jaman digaamun kiɲandi Tunka duumanten ŋa, Tunka duumanten daali Muusa da: «N wa riini katt'an ŋa tabullu xooren noxon ŋa, kuud'in d'an ga na ɲi sefene, jaman n'a mugu. Ken ŋa, i na sax'an ŋa keeta.» 10Tunka duumanten daali Muusa da: «Daga katti jaman ŋa, i nan seno lenki do xunbane, i n'i yiraamun xa wanqi, 11n'i moxo sirondi katti xunbanefalla. Tunka duumanten wa yanqana Tuurisiinagide ke kanma jaman su jon ŋa. 12Xenpera koyi jaman ŋa, nan t'i da, i n'i du raga, i nan maxa sege gide ke kanma, i nan maxa kiɲe giden tan ŋa. Sere su ga na kati giden ŋa, xa d'a kaman kari. 13Sere su kitte nan maxa kiɲ'a kaman ŋa, a nan gididunware ya, walla xa n'a bunu ti bundanŋun ŋa. Ken ga ɲa seren ya ma daaba ya ga ni, axa max'a toxo bireene. Xa, buutuxannen ga na mugi bire be, ken bire, i ra wa segene giden kanma.»

14Muusa yanqa katti jaman ŋa n'i senondi, i d'i yiraamun wanqi. 15A ti jaman da: «Ku bito sikki noxo, axa n'axa moxo sirondi, sere su n maxa tinko yaxare yi.»

16Ken bita sikkandi, gelli suxuba fana, tabullu xooren do direxannun wa giden kanma, a do ɲelunbeye, ken do buutuxan xoore. Jaman su saralle daaxan ŋa. 17Muusa da jaman bagandi daaxan ŋa, i nan sabati giden wure, na Alla genmallenmaaxu. 18Tunka duumanten yinbinman ga yanqa Tuurisiinagiden kanma, tiiden toxo segene xo yinbinkuma xoore, ma gide ke muuman nan toxo saralleene. 19Buutuxannen tallan sege. Muusa wa sefene, Tunka duumanten w'a jaabini direyen ŋa. 20Tunka duumanten yanqa Tuurisiinagiden tonben ŋa. Ken falle, Tunka duumanten da du toxo non ŋa na Muusa gangu, Muusa sege.

21Tunka duumanten daali Muusa da: «Yanq'an na jaman gongo t'i nan maxa xenperan kutu kuudo na Tunka duumanten wori, ken ga fe, fo gabe kalla ya. 22Hari sadaxakiɲandaanon be gaa tinkoono Tunka duumanten ŋa, i nan xawa du senondini, Tunka duumanten butten yanganqatan kannun saabuda.» 23Muusa jaabi Tunka duumanten da: «Jaman ra nta segene Tuurisiinagiden kanma, baaw'an d'o gongo t'o na xenpera r'o do giden naxa, an na giden senondi.» 24Tunka duumanten daali Muusa da: «Saage yanqana, an do Haaruna nan ri. Xa sadaxakiɲandaanon do jaman kutte, t'i nan maxa xenperan kutu segene katti Tunka duumanten ŋa, ken ga fe, a w'i yanganqatana.» 25Muusa yanqa katti jaman ŋa nan jaab'i da.

[Alla ɲaamarindun tanmi]

20

1Ken dangiyen falle, Alla daali kuŋa:

2«Nke ya ni Tunka duumante, an Alla ke be ga d'an bagandi Misira jamaanen ŋa, an ga ɲi komaaxun ŋa noqu ke be. 3An nta kamane su kitt'a ga'inke kaane. 4An nta batifo su ɲaana du da, an nta sawura su deberini, ken gaa kanmun ya, m'a gaa wureedun ya, m'a gaa jin noxon ya, ɲiiɲen wure. 5Maxa sujudi kun da, sakkat'an n'i batu, baaw'inke ya ni Tunka duumanten ŋa, an Alla, ke be ga nta duŋeene tayinne yi lewu, aken be ga'i xonnen tanbon tugan'a renmen ŋa, m'an buru naxata. 6Xa sere be ga n'in xanu, an ga d'in ɲaamarindu ku batu, n w'in fonnansiraaxun koyini, n'a wut'ikun ŋa, katt'i kisimarun d'i kisimarun kisimaru, ma wujjuunun jaatu. 7An nta Tunka duumanten toxon battaran koono, an Alla. Baawo sere ke be gaa Tunka duumanten toxon battaran koono, a nt'an toqo no. 8

«An kiilen toxo Sibitinkootan ŋa, an n'a doro. 9An n'an gollun su deberi bito tunmi noxo. 10Xa bita ɲerundin ni Sibitinkootan ya, Tunka duumanten da, an Alla. An nta golle su deberin'a koota, anken yinme, an ren yugu, an ren yaxaru, har'an komon d'an daabanu, kafiini mukke su ga'an deben ŋa. 11Sabu bito tunmi noxon ya ni Tunka duumanten ga da kanmun do ɲiiɲen taga, a do geeji, ken do fo wo fo su ga'i noxon ŋa, xa bita ɲerundi, a da taganden wara, ken ya saabuda, Tunka duumanten ga da bereken ro Sibitinkootan ŋa, n'a dor'i du da.

12«An ma d'an faaba daro, kuud'an na wuyi gille kita ɲiiɲen kanma, ke ɲiiɲe be Tunka duumanten, an Alla, a ga'a kinn'an ŋa. 13Maxa sere kari. 14Maxa saxu do wandi yaqe yi. 15Maxa fayi. 16Maxa seedanjuuraaxu t'an kappallenman ŋa. 17Maxa yaaxarangillaaxu d'an kappallenman kan ŋa, d'a yaqe, a kome, a tunbaare, a gunbo, a fare, do fo wo fo su ga n'a xalle yi.»

18Jaman toron gaa manqanŋe ke do guurunbeyen ŋa, a do buutuxanne, giden gaa tiidini, i kanu nan toxo saralleene, i toxo laatoyen ŋa. 19I ti Muusa da: «An yinme ya nan sef'o da, o w'an mukku. Alla yinme nan maxa sef'o da, ken ni kallen ya!» 20Muusa ti jaman da: «Axa maxa kanu, ke ni y'axa n sax'a yi ti Alla r'axa jaarabi ya, n'axa kanundi du yi, kuud'axa nan max'i kuta.» 21Jaman toxo sikki laatoyen ŋa, Muusa tinko Alla yi bitanbinnen ŋa.

[Laayidun sabatinde]

24

1[Ɲaamarixannun do sariyanun kini falle,] Alla daali Muusa da ti: «Sege katti Tunka duumanten ŋa, an do Haaruna do Nadaabu, a do Abihu^x, kafiini Banisirayilanko tanɲere xirise. Axa segento, axa na sujudi gelli laatoyen ŋa. 2Xa Muusa baane yan tinkoono Tunka duumanten ŋa, ikun kuttu ku nan maxa tinko, jaman xa nan maxa sege d'i ya.»

3Muusa ri Tunka duumanten ɲaamarixannun d'a sariyanun su kiɲandi jaman ŋa. I d'a jaabi xan baane nan ti: «Tunka duumanten ga d'o ɲaamari fo wo fo yi, o w'a ɲaana!» 4Muusa da Tunka duumanten ɲaamarixannun su safa. Ken falle, a furute gilli na sadaxindinnoqun taga, na gidu tanmi do fillo sigindi Banisirayila xabiilanun tanmi do fillon da, gide ke wure yi. 5Ken falle, a da Banisirayilanka maxanbaanun xayi, i daga sadaxa biyinten deberi na gunbunun xa sadaxi Tunka duumanten da, a na ɲa allatiigeyinsadaxa. 6Muusa da foron taxanden wutu n'i ro xollon noxon ŋa. Foro be ga toxo, a d'i sanpa-sanpa sadaxindinnoqun kanma. 7A da laayidu ke kitaaben wutu, n'a xara jaman da. I ti: «Tunka duumanten ga da fo wo fo k'o da, o w'a su ɲaana. O w'a mukku xa mene.» 8Muusa da foron wutu n'i sanpa-sanpa jama ke xa yi nan ti: «Tunka duumanten ga da laayidu be wut'i d'axa naxa, a taagumancen ya ni ku foro yi, na laayidu ke sabatindi.»

9Ken falle Muusa do Haaruna sege, a do Nadaabu, do Abihu, kafiini Banisirayila tanɲeren yinmanken ŋa. 10I da Isirayila Alla wori, a gaa sikki du gidinpeena meleqen kanma, a baxanman gaa xo kanxotte, a taanun wure. 11Isirayila ku xirisi wulluliŋonto, a ma fo ɲaŋ'i ya. I da Alla wori n'a laaba, i yige nan mini.

[Banisirayilanko tuyinde batimoxon ŋa]

[Muusa duran xiriye]

12Tunka duumanten daali Muusa da: «Sege katt'in ŋa giden kanma, an nan tox'in kaaran ŋa. N ga da sariya be do ɲaamarindi fiinu beenu safa gidinwallahon kanma, n n'i kin'an ŋa, kuudo n'i xaranŋundi.» 13Muusa d'i xidimandaana Yuusawu giri nan sege Alla giden kanma. 14Ken d'a ɲ'a ti yinmanko ku da: «Axa d'o dugu yere m'o ga na saage riini katt'axa yi. Haaruna do Huura wa toqo d'axa yi, fi be ga na ɲi sere be yi, an n'a koy'i ya.»

15Muusa sege giden kanma. Tabullen da giden xufu. 16Tunka duumanten nooron ɲa Tuurisiinagiden kanma. Tabullen da bito tunmi ɲa xufiini gide ke kanma. Bita ɲerundi, a da du toxo tabullen noxon ŋa, na Muusa gangu. 17Tunka duumanten nooron bange Banisirayilanko danŋa giden tonben ŋa, xo yinbi xoore. 18Muusa ro tabulle ke noxon ŋa, nan sege gide ke kanma, na tannaxate kiye do tannaxate wuro ɲa non ŋa.

[Allanbatika yiranman deberindiyokku]

25

1Tunka duumanten daali Muusa da: 2«A ko Banisirayilanko da, i na deemanden ɲaŋ'in da, ku beenu ga ni fonnansiru, i n'a kin'an ŋa. 3Axa gaa fo be muurun'in da, i ya faayi: kanŋe, xaalisixulle, jaxawalle, 4baxa binne, baxa xaye, murufi dunbe, leenin yiraame, suguyinte, 5kafiini jaxandigifata dunbunte, a do liwongifate, do saayinsolle, 6a do lanpanteenu, teesonqigoyun do selexitaane, 7a do gidi ŋaalinto, i gaa xilli «onkisi», do gidi kaananko tananu, kun gaa roono sadaxakiɲandaanon yinmanken banjangaran d'a gijillanŋen kanma. 8I na batika yiranma senne deber'in da, n na ɲaŋ'i naxa. 9N wa batika yiranma ke d'i nuxudufiinun su deberimoxon koyin'an ŋa, axa n'a deberini xo ken moxo yinme ya.

[Laayidun waxande]

10«I na waxande deberi ti saayinsollen ŋa, n'a tan ɲa sogone fillo do taxande, a noxon ga ni sogone do taxande, a taaxunten na ɲa sogone do taxande. 11An n'a noxon d'a sellan su gosaasini ti kan hooren ya, an n'a yoori ti kanŋen ŋa. 12An na kangodongodo naxati taga, n'i r'a jungunun naxati yi. An na toru filli ro ke kaara yi, na toru filli ro kiteeren kaara xa yi. 13An na saayinberenberu filli gemundi, n'i gosaasi ti kanŋen ŋa. 14An na kun berenberu ya sollo toru ku yi, n'i ɲa wutaadu. 15An na kun gumo toqo waxande ke torun ŋa ya, i ntaxa bakka. 16N gaa laayidun seeda ke be kinn'an ŋa, an n'a ro waxande ke noxon ŋa. 17-18Ken falle, an na kan hooren katu na bippaade^y deberi, xeribunun^z filli sawuran ga'a yinmun filli yi, a tan gaa sogone fillo do taxande, a noxon gaa sogone do taxande. 19Yinme su, an na xeribu r'a yi. 20Axa na xeribunun taŋandi me yi taxaade ke kanma. Xeribunun kanpon banbanton gaa kanmun ŋa, kuud'i na bippaade ke tanga t'i kanpon ŋa. 21N gaa laayidun wallaho be kinn'an ŋa, an n'i ro waxande ke noxon ŋa, n'a texe. 22N w'an genmallenmaaxunu waxanden kanmun ŋa, xeribunu ku filli naxa, sariyanu beenu ga'in maxa katti Banisirayilanko yi, n n'i tuyind'an ŋa.»

31

18Alla do Muusa ga duguta sefene Tuurisiinagiden kanma bire be, a yinme da sariyanun safa gidinwallaho filli kanma, n'i kini Muusa yi.

[Laayidun bonne]

[Gunbullenmen xibaare]

32

1Jaman ga d'a wori Muusa ga leele yanqana bakka giden kanma, i da me ɲi Haaruna noqu nan t'a da: «Gir'an na kamane^a deber'o da, fo be gaa ɲaan'o kaane! Baawo, aken Muusa be ga d'o segendi bakka Misira jamaanen ŋa, o ntax'a tu fo be ga d'a kita.» 2Haaruna t'i da: «Kanŋu be ga'axa yaqun d'axa renmun torun ŋa, axa d'i boora, axa d'i nan ri katt'in ŋa.» 3Jaman da kanŋun boora bakka torun ŋa, nan r'i kini Haaruna yi. 4A ga da kanŋun kit'i ya, a d'i xaja n'i ɲa gunbullensawuran ŋa, n'a ɲegu ti ɲogaaden ŋa.

Ken bire, i ti: «Isirayila, an kaman faayi, ke be ga d'an segendi bakka Misira jamaanen ŋa!» 5Haaruna ga da ken wori, a da sadaxindinnoqun deberi sawura ke jon ŋa. Ken falle, a d'i xannen d'a wutu nan ti: «Xunbane ni sallen ya, ke Tunka duumante da.» 6A yillakara, i furute gilli na sadaxa biyinten bagandi, a do allatiigeyinsadaxa. Jaman taaxu, i yige, nan mande, nan fesexi.

7Tunka duumanten daali Muusa da: «Yanqa! Baawo, an jaman da du bonondi, an ga da jama be segendi bakka Misira jamaanen ŋa. 8I jewo laatoono bakk'in ga da kille be waajib'i kanma. I da gunbullensawuran ya deberi nan sujud'a da, i sadaxind'a da, nan saage tini: “Isirayila, an kaman faayi, ke be ga d'an segendi bakka Misira jamaanen ŋa.”»

9Tunka duumanten saage daalini Muusa da: «N wa ke jama tu, x'a siro! Jama xandunxoton ya ni! 10Saasa ke, n war'in n'i yanganqata, n n'i buruxa, n na xabiila xoore tana bangandi bakk'anken ŋa.» 11Xa Muusa da Tunka duumanten xanjo, a Alla, nan t'a da: «Ee! Tunka duumante! Manne saabud'an butten gaa bakka katt'an jama be, an yinme ga d'i bagandi Misira jamaanen ŋa t'an senbe deren d'an kitti senbenten ŋa? 12An ga na ken ɲa, Misiranko wa tini bureyen yan sigi, an ga d'i bagandi, t'an nan dag'i kari do gidun ŋa, kuud'an n'i buruxa bakka ɲiiɲen kanma! An butten yanqandi, an nan maxa fo bure ɲ'an jaman ŋa. 13Sinme d'an komo ku been'an ga kuna t'an yinme y'i danŋa, kun ga ni Ibirahiima, Isiyaaxa, do Isirayila, an ga t'i da: “N w'axa bonconŋun gabondini xo kanmun saanun moxo, a d'in ga da jamaane ke be xa ko, n w'a kinn'axa bonconŋun ŋa, a gaa ɲaan'i da duudan xalle yi, m'abada.”»^b 14Tunka duumanten saage fiidumaxanyillene.

15Muusa fete Tunka duumanten ŋa, a do Yuusawu, nan yanqa bakka giden kanma, laayidu ke wallahon filli ga'a maxa. Baane su kaaron filli safanton ya ni, gelli ke kaara ma kiteeren kaara. 16Wallaho ku ni Alla ya wallaha deberinto yi, safandu ku ni Alla ya safandi nooninto y'i wallaho ku kanma.

17Yuusawu ga da jaman geejexanne mugu, a ti Muusa da: «Gajanxannen wa daaxan ŋa!» 18Muusa ti:

«Ke feti niyindinsuuge yi,

niyintamaxansuuge xa fe,

n toron gaa ke be yi,

feteduwaseyinxannen ya ni.»

19Muusa gaa tinkoono daaxan ŋa, m'a yaaxen ga nta gunbullenmen ŋa, jaman gaa regeene. Muusa butu nan kiɲ'i xenpan ŋa. Wallaho ku beenu ga'a maxa, a d'i sedi giden wure, m'i gaa kareene. 20A da gunbullenme ke wutu n'a ro yinben ŋa, a d'a ɲa jura, n'a ro jin ŋa, n'a minindi Banisirayilanko yi.

21Muusa ti Haaruna da: «Ke jama da manne ɲaŋ'an ŋa, ma ken ga'a sababun'an gaa ke junuubu xoore kiɲan'i ya?» 22Haaruna ti: «Yell'in kaman gan nta butu! Anken yinme w'a tu ti ke jama na bonoyen ya noxon ŋa. 23I t'in da ya: “Kamane deber'o da, a gaa ɲaan'o kaane, baawo ke Muusa be ga d'o segendi bakka Misira, o ntax'a tu fo be ga d'a kita.” 24N xa t'i da kuŋa: “Kanŋe na ko maxa?” I d'i boora bakk'i torun ŋa n'i kin'in ŋa. N ga d'i sedi yinben ŋa tan, ke gunbullenme xosi bogu.»

25Muusa d'a tu nan ti jama ke waranten ya ni. Haaruna da jaman toxo xonnosogaaxun noxon ŋa. 26Muusa sigi daaxan raqen ŋa nan ti: «Soro beenu gaa do Tunka duumanten ŋa, xa tink'in ŋa.» Leewi follaqen su da me ɲ'a kaaran ŋa. 27A t'i da: «Tunka duumanten yan daali, Isirayila Alla, ti: “Sere su n'i kaafan wutu, axa n ro do daaxan ŋa, follaqe ti follaqe, axa n daganansaage d'axa waaxinun d'axa xananun ŋa, a d'axa tinkallenmo, axa n'i kari.”» 28Leewi renmun da Muusa ɲaamarixannen deberi, wujjuunu sikki sere me yan kara daaxan ŋa ken koota. 29Muusa ti: «Axa d'axa sugandiyen sigan kita Tunka duumanten da. Baane ma jiixijaax'i renmen d'i waaxin karinden ŋa. Alla da bereke r'axa yi, t'axa lenki ke golle yi.»

30Ken yillakara, Muusa ti jaman da: «Axa da junuubu xoore deberi. Xa saasa, n wa segene katti Tunka duumanten ŋa, a me wa du, a na duŋ'in da nan yanp'axa maxa.»

31Muusa saage katti Tunka duumanten ŋa nan ti: «Ayiwa! Ke jama da junuubu xoore deberi: i da kanŋen taga n'a ɲa du da kamane yi. 32Saasa, n d'an ɲaag'an nan yanp'i maxa, ken ga nt'a yi xa, an n'inke toxon buruxa bakk'an lowolimanfuuji wallahan ŋa.» 33Tunka duumanten daali Muusa da: «Sere be ga da junuubun deberi, n na ken ya toxon buruxa bakk'in wallahan ŋa. 34Daga jaman geesu dagan'in ga ti noqu be! An d'a wori de, n maliikan yan tereen'an kaane keeta! Xa, nke ga na giri d'i ya koota be, n n'i yanganqatana t'i junuubun ya.»

35Tunka duumanten da jaman yanganqata n'a sababun ɲa Haaruna ga da gunbullensawura be deber'i da.

[Muusa xanjonde Banisirayilanko da]

33

1Tunka duumanten daali Muusa da: «Giri yere, an do ke jama b'an ga da segendi bakka Misira jamaanen ŋa. Sege katt'in ga da jamaane be laayidun wutu Ibirahiima do Isiyaaxa, do Yaaxuba da, n ga t'i da: “N d'a kin'an soxoodin ya.”^c 2N na maliikan war'an kaane, na Kanaanankon do Amorinun xata, a do Heetinu, Ferisinu, Hiiwinun do Yebuusinu. 3Sege katti xattin do tamarileeman warallaqen jamaanen ŋa. Nke yinme ra nta segene d'axa yi, baaw'an jaman ni xandunxoton ya, n wa kann'in nan max'axa buruxa killen ŋa.»

4Jaman ga da ke xibaari bure mugu, i d'a sunnun raga. Sere su ma yanbanfo rondi. 5Tunka duumanten daali Muusa da: «A ko Banisirayilanko da ti: “Jama xandunxoton ya ni. N gan ɲ'axa noxon ŋa, hari san baane, n ɲ'axa ɲamana ya. Saasa, axa d'axa yanbanfoonun boora, n n'a tu n gaa fo be ɲaan'axa yi.”» 6Banisirayilanko xos'i yanbanfoonun boora gelli Tuurisiinagiden ŋa.

[Genmallenmaaxun tilliise]

7Bire su Muusa nda tilliisen wutu n'a banba daaxan laatoyen ŋa, n'a xiri «genmallenmaaxun tilliise», sere be ga na ɲ'a mulla, i na Tunka duumanten muuru, an bakka nan daga ken tilliise ya yi, daaxan falle. 8Muusa ga na ɲi dagana tilliise ke yi, jaman su wa gilli nan daga sig'i tilliisun raqun ŋa na Muusa faayi, m'a ga na ro tilliisen wure. 9Muusa ga na ro bire be, tabullen na ri tilliisen raqen ŋa, Muusa do Tunka duumanten gaa sefene. 10Jaman ga na tabullen wori tilliisen raqen ŋa, baane su na giri, nan sujud'i tilliisen raqen ŋa. 11Tunka duumanten do Muusa wa sefene xo soron filli moxo^d. Ken falle, Muusa na ri daaxan ŋa. Xa, a xidimandaana Yuusawu, ken ga ni Nuunu ren yugon ŋa, aken na toxo tilliisen wure.

[Muusa xanjonden kutte]

12Muusa ti Tunka duumanten da: «A faayi! An yinme yan t'in da: “Ke jama segendi.” Xa, an m'in tuyindi sere be gaa dagana d'in ŋa. Ken xa, an yinme xa yan ti: “N d'an sugandi”, a fillandi: “N d'an xanu.” 13Saasa, selli tonŋu, n xanuyen ga'an ŋa, an ŋanniyen koy'in ŋ'in n'a tu. Ken moxo, n n'an deemanden kita, xad'an n'a tu ti ke xabiila n'an ya jama yi de!» 14Tunka duumanten daali: «Nke yan telle d'an ŋa n'an tuumandi.» 15Muusa ti: «An yinme ga nta riini, max'o segendi bakka yere yi. 16A tuyiini kan moxo t'inke d'an ku soro d'an xanuyen kita? O d'an ga do me yi ya fe, o ra ga'a tuunu nan ti sere su gaa ɲiiɲe ke yaaxen kanma, o d'a nta baana?» 17Tunka duumanten daali Muusa da: «An ga da ke be ko saasa, n w'a ɲaana, baaw'an d'in xanuyen kita, n d'an sugandi xa.»

18Muusa ti: «N d'an ɲaaga, an n'an nooron koy'in ŋa!» 19Alla daali: «N wa dangin'an kaane, n'in siroyen su koy'an ŋa, n'in toxon k'an da, a ya ga ni Tunka duumante. N ga hinne sere be, n hinn'an ŋa, n ga da sere be neema, n d'an neema. 20An ra nt'inke faayini, baawo sere ra nt'in jaatin walla, an gaa toqo bireene. 21Sig'in kaaran ŋa ken noqu yi giden kanma. 22N nooron danginte, n w'an roono gide ke kareyen naxan ŋa, n'in kitten bif'an kanma katt'in gaa dangini. 23Ken falle, n n'in kitten bog'a yi, an n'in falla koyinten wori. Xa sere ra nt'in jaatin walla.»

[Laayidun kurunbaaxunde]

34

1Tunka duumanten daali Muusa da: «An yinme na gidinwallaho filli xooxo, i gaa x'an ga da wallaha fano ku beenu kara, n n'i digaamun me saf'an kun fo xooxonto xa kanma. 2An n'an moxo sirondi katti xunbane suxuba, an na furute segene Tuurisiinagiden kanma, an na sabat'in kaane, gide ke tonben ŋa. 3Sere su nan maxa sege d'an ŋa, sere yinme nan maxa wori gide ke kanma, hari naabure nan maxa tink'a kaaran ŋa.»

4Muusa da gidinwallahon filli xooxo, n'i ɲa xo fanon moxo, nan furute gilli xo Tunka duumanten ga d'a k'a da moxo be, gidinwallaho ku filli ga'a kitten ŋa, nan sege Tuurisiinagiden kanma. 5Tunka duumanten yanqa, a gaa tabullu xooren noxon ŋa, nan sigi d'a yi, ken falle, nan gangundi ti Tunka duumanten toxon ŋa. 6A dang'a kaane, a gaa tini: «Tunka duumante! Tunka duumante! Alla hinnaana, neemandaana, a ga nta jewu buttu, a siroyen d'a duntenŋaaxu, xenpan nt'i ya. 7Alla be fonnansiraaxun gaa duumene do bonconŋun ŋa ma wujjuunun wujjuunun haadamarenmu, a gaa futuxiyen do murutiyen do junuubun muɲini, xa, a nta mungunu junuububuruɲaŋaanan junuubun ŋa, a wa faabe junuubun duumandini d'a renmun ŋa, m'a buru sikkandi katti naxata.»

8Muusa xosi tusi ɲiiɲen ŋa nan sujudi, 9nan ti: «An ga t'an d'in neema, n kama, ri d'o batten ŋa kuŋa. Baawo jama xandunxoton ya ni, x'an na yanp'o murutiyun d'o junuubunun ŋa. An n'o rag'an soro yi.»

10A ti: «N wa laayidun tinmandini. N wa kaawafin gaben deberin'an soron su jon ŋa, fiinu be me ga ma tage ɲiiɲen kanma, sigaali xabiila tana ya. Jama ke be su gaa d'an ŋa, a w'a tuun'inke Tunka duumante, n gollen dere ga ni moxo be, n'a sax'in gaa ke be ɲaan'an da. 11N ga d'an ɲaamari ke be yi lenki, tigit'a yi siri, nke na Amorinun do Kanaanankon xatana bakk'an kaane, a do Heetinun do Ferisinu, kafiini Hiiwinun do Yebuusinu. 12An gaa dagana jamaane ke be yi, maxa mungu, an d'i gaa laayidu roono me naxa, a nan maxa ɲ'an danŋa janbaye yi. 13Xa, an n'i sadaxindinnoqunun guruja, axa n'i gidi siginton kutu, i muno yaxare be toxo ga ni Aserati, axa n'a kara. 14Ken moxo, axa ntaxa kamane tana batta, baawo Tunka duumante be toxon ga ni suuxaana, a ya ni Alla ke be gaa suuxunu.

15«Maxa laayidu r'an do jamaane ke soron naxa. Ken ga fe, i ga d'i munonun yaxi moxo be, i ga na ɲ'i musunu, i n'an xilli ya, an ga'i musundonu ku yigana. 16An ga n'i ren yaxare yax'an ren yugon da, i ren yaxarun yaxinton ga'i munonun ŋa moxo be, an ren yugon xa riin'i munonu ku yaxi kundun ya.

17«Maxa fo su sawuran deberi du da ti mexe buudante yi, n'a ɲa kamane.

18«An na buurunxeccan sallen salli. Bito ɲeri noxo, an na buurunxeccan ya yigana. N d'an ɲaamari ken ya yi Abibunxason ŋa, baaw'axa bogu Misira jamaanen ŋa ken xaso ya yi.

19«Sooman su n'inke ya xalle yi, soron do naaburun su, nan do jaxe.^e An na toxo sinmeene t'a yi. 20Xa, an na farun ren fanon maxawasa ti jaxe yi. Sell'an ga nt'i maxawasana, an n'i xannun xoso. An n'an ren yugu sooman su maxawasana ya.^f

«Sere su kitti duuron maxa r'in wori, sadaxa ga nt'an maxa.

21«An na bito tunmi golli, xa bita ɲerundi, an na tuuma. Ken ga na ɲa hari soxen biren ya, ma sanjaanen ya yi. 22An na Sanjan fanan sallen salli sanjaanen fananŋun ŋa, a do Sanjan lagaren salle, siinen lagaren ŋa. 23Siine su, yugun su na ri sigi taanu sikki, Kamanen jon ŋa, Tunka duumante, Isirayila Alla. 24Bire b'an ga na ɲi segene ta sikko siinen ŋa katti Tunka duumanten ŋa, an Alla, maxa kanu! N gaa xabiilanu beenu xatana bakk'an kaane, n'an yuruwand'an ɲiiɲen ŋa, i yaaxe nta bakka do ɲiiɲe ke yi.

25«An ga na sadaxa xurusi n'a foron jox'in da, maxa buuru buukunte r'a yi. Pesaxansallen tiyen nta wuyini.

26«Sanjan fanan sallen ŋa, an n'an ɲiiɲen soxanfo siri fanon su riiti Tunka duumanten kan ŋa, an Alla.

«Maxa sugullenmen soro t'i ma xattin ŋa^g.»

27Tunka duumanten daali Muusa da: «Ku digaamu safa, baaw'in d'an do Banisirayilanko ga da tafunde be ɲa, a sabatini ku digaamu ya kanma.»

28A do Tunka duumanten da tannaxate wuro do tannaxate kiye ɲa doome, a ma yige, a ma mini. A da ɲaamarindun tanmi safa wallahon kanma.

[Muusa yeeson nooroye]

29Muusa yanqante nan giri Tuurisiinagiden kanma, wallaho ku filli ga'a maxa, jaax'a yeeson nooro n'a do Tunka duumanten toxo sefene, aken Muusa yinme m'a tu. 30Haaruna do Banisirayilanko yaaxen ga'a yi ŋaalini, i kanu tinkon'a yi. 31Muusa ga d'i xiri ya ni, Haaruna do Banisirayilanko yinmankon ga saage katt'a yi, Muusa sef'i da. 32Ken falle ya ni Banisirayilanko su ga tinko. Tunka duumanten ga da ɲaamarindixannu be kin'a yi Tuurisiinagiden kanma, a d'i kiɲandi jaman ŋa. 33Muusa d'i ga duguta sefen ŋa, a da jeeren r'i yeeson ŋa. 34A do Tunka duumanten ga na ɲi sefene, a na jeeren bog'i yaaxon ŋa, m'a ga n bogu. A bogu falle, a ga da ɲaamarindixannu be kita, a na kun ko jaman da. 35Banisirayilanko yaaxen ga na ɲi Muusa yeeson gaa ŋaalini, a na jeeren r'a yi, m'a ga na ɲi saagene katti Tunka duumanten ŋa xadi.

[Tuumayinkoota]

35

1Muusa da Banisirayilanko su kafu me yi nan t'i da: «Tunka duumanten ga da fiinu beenu ko nan t'o n'i deberi, i ya faayi ku: 2bito tunmi noxon ŋa, an ra wa gollini, xa bita ɲerundi, ken nan ɲa Tuumayinkootan ŋa, n'a xerexere Tunka duumanten da. Sere su ga na golle deberi Tuumayinkootan ŋa, a kaman nan kara. 3Axa ga na ɲi noqu su, axa n maxa hari yinbe kumu Tuumayinkootan ŋa.»

[Allanbatika yiranman surumaadu]

4Muusa ti Banisirayilanko da: «Tunka duumanten da ke ya k'i ɲaamarinden ŋa: 5Axa du baananbe su na kuye ɲa Tunka duumanten da. Fo be gaa sere su maxa, an n'a bagandi ti nuxudunxullaaxu yi Tunka duumanten da, n'a wutu kanŋe, xaalisixulle, jaxawalle, 6baxa binne, baxa xaye, murufi dunbe, leenin yiraame, suguyinte, 7kafiini jaxandigifata dunbunte, a do liwongifate, do saayinsolle, 8a do lanpanteenu, teesonqigoyun do selexitaane, 9a do gidi ŋaalinto, i gaa xilli «onkisi», do gidi kaananko tananu, kun gaa roono sadaxakiɲandaanon yinmanken banjangaran d'a gijillanŋen kanma.

10«Tunka duumanten ga d'o ɲaamari ti fo wo fo yi, sere su ga ni tanjugo yi, an nan r'a deberi: 11Allanbatika yiranman d'i tilliise, a xufa, a geresaadu, a geresindaadu, a xeppu, a tonton d'i sigaadu, 12waxanden d'i wutaadu, waxanden bippaade, a do waanaare be ga'a do soron naxa, 13taabelin d'i wutaadu, kafiin'a yokkun su yi, Allanbuuru^h, 14lanpanxare d'i lanpanu, a d'i yokkun su, a lanpanburen d'a kumiteenu, 15sadaxafutaadinbeelon d'i wutaadu, teesonqigoyun do selexitaane, do tilliise ke raqen yirido, 16sadaxabiyifon do tiyibiyimexe jaxawallinma be ga'a noxo, i wutaadu d'i yokkun su, waaten d'i wutaadu, 17Allanbatikan baran yoorindaadun d'i tonton d'i sigaadun d'i follaqinyirido, 18tilliisen tonton do batikan baran yoorindaadun tontaadu, a d'i kaccu, 19Allanbatikan golliɲaŋaanon yiraamu, Haaruna sadaxakiɲandi yiraamun d'a renmun gaa yiraamu be rondini, i ga na ɲi sadaxindini.»

20Banisirayilanko su giri na Muusa toxo. 21Duusugandinton do haqili siri gumun do Tunka duumanten kuyen ri, na allanbatika yiranman gollun deberi t'i ya, kafiini sadaxakiɲandinyokkun do sadaxakiɲandaanon yiraamu. 22Yugun do fo ri, yaxarun xa do fo ri. Nuxundunkanŋu, torudunkanŋu, doronmo, a do fo wo fo su ga ni ɲaagaare, kan xunturo, be su senben haqen ga ni fo be, a dumaxayanqanten da ken bagandi Tunka duumanten da. 23Fo be ga ɲi sere su maxa, n'a wutu baxa binne, baxa xaye, murufi dunbe, leenin yiraame, suguyinte, jaxandigifata dunbunte, a do liwongifate, i d'a su ri. 24Sere su ga da xaalisixullen do jaxawallen kuyi Tunka duumanten da, saayinsolle ga'a kaman maxa, a d'a ri, i na allanbatika yiranman deberi t'a yi.

25-26Yaxaru beenu ga monjollen tu, i da suguyinten wurundi, d'a nan ri kafiini baxa binne, baxa xaye, murufi dunbe, do leenin yiraamen ŋa. 27Gidu be gaa roono sadaxakiɲandaanon dorokon gijilanŋun d'i kunkun ŋa, i gaa xilli 'onkisi', yinmankon d'i ri 28kafiini timiliŋaadu, do lanpanteenu, a do teesonqigoyun do selexitaane. 29Fo wo fo su gaa roono golle ke yi, Tunka duumanten ga ti Muusa n'a ko Banisirayilanko da, yugon do yaxare, sere su ŋanniyen sire ga ni, a d'a ri ti nuxudunxullaaxu, Tunka duumanten da.

[Allanbatika yiranman deberindaano]

30Muusa ti Banisirayilanko da: «Axa d'a wori! Tunka duumanten da Beccaleeli xiri t'i toxon ŋa, a faaba ga ni Uri, ken xa faaba ga ni Huura, i gaa bakka Yahuuda follaqen ŋa. 31A d'a sondomen faga Fanka Sennen ŋa, a d'a haqilen sirondi, na tuwaaxun kin'a yi, n'a ɲa tanjugon ŋa. 32A xosi kanŋen do xaalisixullen do jaxawallen kittiragollen bangandi, 33na gidun ɲegu, na sollen segu, a do kittiragollen xabiilan su. 34Alla d'a xaranŋunden xa kin'a yi, a n'a toŋo Ahisamaxi ren yugo Oholiyaabi yi, Daani follaqen ŋa. 35A d'i su ɲa tanjugon ŋa, n'a wutu kutunden do ɲegunde, kafiini baxa binnen do baxa xayen do murufi dunben garandinden ŋa, do leenin yiraamen mirinde. Kittiragollen danben su, i ra w'a yi.»

36

1Muusa ti kuna: «Tunka duumanten da Beccaleeli do Oholiyaabi do soro tananu haqilen sirondi na allanbatikan golliɲanmoxon tuyind'i ya. A ga da fo wo fo ko, i n'a ɲa.»

[Allanbatika yiranman deberiyen joppeye]

2Ken falle, Muusa da Beccaleeli do Oholiyaabi xiri kafiini sere su Tunka duumanten ga d'a sondomen ŋalindi, a do du sugandinto, nan ro allanbatika yiranman gollen ŋa, i n'a deberi. 3Banisirayilanko ga da deemandifo su riiti golle ke yi, i d'a su wutu bakka Muusa noqu, nan daga gollen joppa. Xa koota su soron wa finn'i deemandun riitini. 4Golliɲaŋaanon su toxo baanan baanan telle katti Muusa yi 5nan t'a da: «Tunka duumanten ga t'o na allanbatika be deberi, jaman do ke deemande be gaa riini kundu, ken nan gab'a da.» 6Muusa xosi ɲaamariyen kini daaxan ŋa, ti yugon do yaxare, sere su do fo n maxa ri keeta, i nan tox'a walla. 7Ke deemande be ga bogu, a da gollen deberi m'a kutten gaa toqo.

[Allanbatika yiranman gollen ɲemeye]

39

32Allanbatika yiranman do genmallenmaaxun tilliisen gollen su ɲeme ke moxo ya. Banisirayilanko ro gollen ŋa. I d'a deberi xo Tunka duumanten ga da Muusa ɲaamari moxo be yinme ya yi. 33I da allanbatika yiranma ke daga katti Muusa ya yi: genmallenmaaxun tilliisen d'i yokku, a geresaadu, a geresindaadu, a xeppu, a tonton d'a sigaadu, 34jaxandigifata dunbunten xufa, liwongifaten xufa, a do waanaare be gaa waxanden do soron naxa, 35sariyan waxanden d'i wutaadun d'i bippaade, 36taabelin d'i yokkun su, kafiini Allanbuuru, 37kan lanpanxaren d'i lanpanu, a d'i yokkun su d'i kumiteenu, 38kan sadaxafutaadinbeelo, teesonqigoyun do selexitaane, kafiini tilliisen follaqinyirido, 39jaxawalle sadaxabiyifon d'i tiyibiyimexe, a wutaadun d'a yokkun su, waaten d'i wutaadu, 40Allanbatikan baran yoorindaadun d'i tonton d'i sigaadu, a follaqinyirido, a kaccu, a tontaadu, a d'a golliɲanyokkun su, kafiini genmallenmaaxun tilliisen yokkun su. 41Allanbatika yiranman golliɲaŋaanon yiraamu, Haaruna sadaxakiɲandi yiraamun d'a renmun gaa yiraamu be rondini, i ga na ɲi sadaxindini.

42Banisirayilanko da golle ke su deberi n'a gemundi xo Tunka duumanten ga da Muusa ɲaamari moxo be yi. 43I ga da gollen su deberi, Muusa d'a faayi. Tunka duumanten ga d'a ko moxo be, i d'a ɲa kundun yinme ya. Muusa duw'i danŋa.

[Allanbatika yiranman banbande]

40

1Tunka duumanten daali Muusa da: 2«Xasu fanan koota fana, an na allanbatika yiranman banba, genmallenmaaxun tilliisen. 3An na sariyan waxanden r'a wure, waanaaren falle. 4An na taabelin riiti, n'a yokkun r'a kanma, na lanpanxaren riiti, n'a lanpanun r'a yi. 5An na kan sadaxafutaadinbeelo ke taaxundi sariyan waxanden jon ŋa. An na yiridon ro genmallenmaaxun tilliisen raqen ŋa. 6An na sadaxabiyifon taaxundi genmallenmaaxun tilliisen raqen ŋa. 7An na waate ke taaxundi genmallenmaaxun tilliisen do sadaxabiyifon naxan ŋa, na jin r'a yi. 8An na allanbatika yiranman yoorindaadun ro d'a kaaron su yi, na follaqen yiridon r'a yi.

[Allanbatika yiranman d'i yokkun senonde]

9«An na sugandindi te ke wutu na genmallenmaaxun tilliisen d'i yokkun su daari, kuud'i na seno. 10An na sadaxabiyifo ke xa d'i yokkun su daari, an n'a sugandi, a na seno moxo siri. 11An na waate ke xa d'i wutaadun daari, n'a senondi. 12An na Haaruna d'i renmun sigindi genmallenmaaxun tilliisen raqen ŋa, n'i wanqi, 13na yiran sugandinton ro Haaruna yi, an n'a daari, n'a senondi, kuud'a na sadaxind'in danŋa. 14An n'a renmun xa bagandi, an n'i yiraamun r'i ya. 15An n'i yinmun daari x'i faaba moxo, kuud'i na ɲeŋ'in da sadaxakiɲandaano yi, gell'i ku, m'i renmun renmu.»

16Muusa da gollen joppa. Tunka duumanten ga d'a ɲaamari ke be yi, a da ken yinme ya deberi.

17I bakke Misira siina fillandin xasu fanan koota fana, allanbatika yiranman banbe. 18Muusa da genmallenmaaxun tilliisen banba n'a sigaadun r'a yi, n'i tonton sigindi, n'a xeppun r'a yi, n'a geresaadun r'a yi. 19A da sugunyintintilliisen banba genmallenmaaxun tilliisen kanma, na fatantilliisen xa banba kun kanma xo Tunka duumanten ga d'a ko Muusa da moxo be.

20A da sariyan wallahon wutu n'i ro waxanden noxon ŋa, n'a wutaadun r'a kanma, na bippaaden r'a yi. 21Muusa da sariyan waxanden ro genmallenmaaxun tilliisen wure, n'a muxundi waanaaren falle, xo Tunka duumanten ga d'a ɲaamari moxo be.

22A da taabelin ro genmallenmaaxun tilliisen wure, dingiran saahelin ŋa, waanaaren jon ŋa, 23na Allanbuurunun r'a kanma Tunka duumanten jon ŋa, x'a ga d'a ɲaamari moxo be.

24A da lanpanxaren sigindi genmallenmaaxun tilliisen wure, taabelin kaane dingiran kaara baanen ŋa, 25na lanpanun kumu Tunka duumanten jon ŋa, x'a ga da Muusa ɲaamari moxo be yi.

26A da kan sadaxafutaadinbeelon ro genmallenmaaxun tilliisen wure, waanaaren jon ŋa, 27na futaadun tiidindi xo Tunka duumanten ga d'a ɲaamari moxo be. 28A da yiridon ro tilliisen raqen ŋa. 29A ga da sadaxabiyifon ro genmallenmaaxun tilliisen raqen ŋa, a da sadaxa biyinten do sadaxa juruminten bagandi, xo Tunka duumanten ga d'a k'a da moxo be.

30A da waaten taaxundi genmallenmaaxun tilliisen do sadaxabiyifon naxa, na wanqijin r'a yi.

[Tunka duumanten nooron royen allanbatika yiranman noxo]

31Muusa do Haaruna d'i renmun, i d'i kittun d'i taanun wanqi. 32I ga na ɲi roono genmallenmaaxun tilliisen ŋa, a d'i ga na ɲi telle sadaxabiyifon ŋa, i wanqiini ya xo Tunka duumanten ga d'i ɲaamari moxo be.

33A da allanbatika yiranman baran yoorindaadun fana do genmallenmaaxun tilliisen do sadaxabiyifon kaaron ŋa, na yiridon r'a raqen ŋa. Muusa da gollen su tinmandi ke moxo yi.

34Tabullen xufu allanbatika yiranman ŋa, Tunka duumanten nooron da dingiran faga. 35Muusa ra ntaxa roono genmallenmaaxun tilliisen wure, baawo tabullen w'a yi, Tunka duumanten nooron xa da dingiran faga.

36Tabullen ga na giri allanbatika yiranman kanma bire su, Banisirayilanko na janbandi katt'i dingiranun ŋa fonne. 37Tabulle ke ga ma daga, i xa nta dagana, m'a ga na daga koota be, 38baawo Tunka duumanten tabullunman ya ni dingiran kanma kiyen ŋa. Wuron xa, Banisirayilanko yaaxen wa yinben ŋa, i ga na ɲi noqu su yi.

Sariya

[Sadaxanun danbu]

[Yanpayimuurisadaxa]

1

1Tunka duumanten da du toxo genmallenmaaxun tilliisen ŋa na Muusa xiri, t'a da: 2«A ko Banisirayilanko da ti: “Sere be ga na ɲi sadaxindini Tunka duumanten da, a nan ɲa nan ya, ma jaxe, walla xa sugo. 3Selli sere be ga nan ya sadaxabiyini, a nan ɲa gunbon ya, lonjuuru ga nt'a yi. An d'a nan daga genmallenmaaxun tilliisen raqen ya, kuudo Tunka duumanten n'a raga. 4An n'an kitten saxu gunbo ke yinmen kanma, kuudo Tunka duumanten n'a raga, an na yanpaye kita. 5Ke sadaxa xurusiini tilliisen raqen ya Tunka duumanten jon ŋa. Ken bire sadaxakiɲandaano, Haaruna bonconŋu, i n'a foron sanpa do sadaxabiyifon kaaron ŋa, genmallenmaaxun tilliise raqe. 6Sadaxagumen n'a xeexe, n'a soorunbagandi. 7Sadaxakiɲandaano, Haaruna bonconŋu, i na yinben kumu sadaxabiyifon kanma, na suwan r'a yi. 8I na tiye ke do yinmen do kateyen su ya teremene suwon kanma yinben ŋa, sadaxabiyifon kanma. 9I na nuxudufoonun do taanun wanqini ya, ti jin ŋa. Ken falle, i n'i ro sadaxabiyifon kanma n'i biyi m'i ga n xurumi. Yanpayimuurisadaxan ya ni. Timi liŋen ya ni Tunka duumanten da.

10“Selli sere be ga tanmisen ya sadaxabiyini, jaxe ma sugo ya ga ni, a nan ɲa digen ya, lonjuuru ga nt'a yi. 11I n'a xurusi sadaxabiyifon saahelin ŋa, tilliisen raqen ŋa, Tunka duumanten jon ŋa. Ken bire, sadaxakiɲandaano ku, Haaruna bonconŋu, i na foron sanpa do sadaxabiyifon kaaron ŋa. 12Sadaxagumen n'a soorunbagandi, sadaxakiɲandaanon n'a do yinmen d'a kateyen ro suwan kanma yinben ŋa, sadaxabiyifon kanma. 13I na nuxudufoonun do taanun wanqini ya, ti jin ŋa. Ken falle, sadaxakiɲandaanon n'i biyi sadaxabiyifon kanma m'i ga n xurumi. Yanpayimuurisadaxan ya ni. Timi liŋen ya ni Tunka duumanten da.

14“Selli sere be ga yeliŋen ya sadaxabiyini Tunka duumanten da, an do booren xabiila yogo yan riini. 15Sadaxakiɲandaanan d'a na ri sadaxindiran ŋa, a n'a yinmen doofa na ken biyi sadaxabiyifon kanma m'a ga n xurumi, na foron tolli do sadaxabiyifon kaaron ŋa. 16I n'a jaayan d'i yokkun bog'a yi n'a sedi sadaxabiyifon kinbakkan ŋa, i ga katayinxamon walla noqu be yi. 17I na yeliŋen booxo naxaanen ŋa, xa, a nan maxa kuti fillo. Ken falle, sadaxakiɲandaanan n'a ro suwon kanma yinben ŋa sadaxabiyifon kanma n'a biyi m'a ga n xurumi. Yanpayimuurisadaxan ya ni. Timi liŋen ya ni Tunka duumanten da.”»

[Allatiigeyinsadaxan]

3

1“Sere be ga na ɲ'a mulla na allatiigeyinsadaxa bagandi Tunka duumanten da, a do na yaxaren ya ga ri, ma gunbo, a nan ɲa na ken ya, lonjuuru ga nt'a yi de! 2A n'i kitten saxu na ke yinmen kanma, i n'a xurusi genmallenmaaxun tilliisen raqen ŋa. Ken bire sadaxakiɲandaano, Haaruna bonconŋu ku, i n'a foron sanpa do sadaxabiyifon kaaron ŋa. 3Kateye be ga allatiigeyinsadaxan nuxullenmun d'a kuusen kanma, sadaxakiɲandaanan n'i xurumindi Tunka duumanten da 4kafiini feredillenmun filli d'i kateye do butten noqu sire. 5Ken falle sadaxakiɲandaano, Haaruna bonconŋu ku, i n'a biyi kafiini fo be ga sadaxabiyifon yinben kanma, n'i xurumindi. Sadaxan ya ni. Timi liŋen ya ni Tunka duumanten da.

6“Sere be ga na tanmisen ya ɲa allatiigeyinsadaxa yi Tunka duumanten da, digen ya ga ni, ma yaxaren ya ga ni, lonjuuru n maxa ɲ'a yi. 7Selli jaxen ya ga ni, an n'a sigindi tilliisen raqen ŋa, Tunka duumanten jon ŋa, 8an n'an kitten sax'a yinmen ŋa, i ga'a xurusini genmallenmaaxun tilliisen jon ŋa. Ken falle Haaruna bonconŋun n'a foron sanpa-sanpa do sadaxabiyifon kaaron ŋa. 9Kateye su ga ke allatiigeyinsadaxa yi, xoqen muuman do kateye su ga faneene do nuxullenmun do kuusen kanma, i n'i kafu me yi n'i xurumindi Tunka duumanten da, 10kafiini feredillenmun filli do kateye be ga d'i kaaron ŋa, a do butten noqu sire. 11Ken falle sadaxakiɲandaanan n'a ro sadaxabiyifon kanma, yinben n'a yiga Tunka duumanten da.

12-13“Selli sere be ga na sugundigen ya ɲa allatiigeyinsadaxa yi, an n'a sigindi tilliisen raqen ŋa Tunka duumanten jon ŋa, an n'an kitten sax'a yinmen kanma, i n'a xurusi no. Ken falle sadaxakiɲandaano, Haaruna bonconŋu ku, i n'a foron sanpa-sanpa do sadaxabiyifon kaaron ŋa. 14Kateye be fananten ga nuxullenmun do kuusen ŋa, i n'i sadaxi Tunka duumanten da, 15kafiini feredillenmu ku filli do kateye be g'i kaaron ŋa, do butten noqu sire. 16Ken falle sadaxakiɲandaanon na dunŋu ku xurumindi sadaxabiyifon ŋa. Yigandi xuruminten ya ni, a timen ga n li. Kateyen su ni Tunka duumanten ya da.

17“Ke ni sariya ya yi, a ga nta gill'axa maxa, gell'axaku, m'axa renmun renmu, axa ga na ɲi dingira su yi: fo wo fo ga ni kateye do fore, axa maxa ken yiga.”»

[Alikafaarabagande]

5

14Tunka duumanten da sefen taŋandi Muusa yi nan ti: 15«Sere be ga na Tunka duumanten fi sennun sooxi ti futuxiye yi, an ga n xawa ke be sadaxini Tunka duumanten da faayi: an na jaxandige ya ragana bakka tanmison ŋa tuubifo yi Tunka duumanten da, lonjuuru ga nta jaxe be yi, a xiiman gaa genme xaalisin jaate yogo yi, a do dingira sennen jaaten gaa me wuttuⁱ, kuud'an futuxiyen ra gaa jaareene. 16A ga da fi sennu ku sooxi, a wa ken xa tugana, na fi bononten xiiman taxandi karagandin me kaf'a yi, n'a d'a kini sadaxakiɲandaanan ŋa. Bire be sadaxakiɲandaanan ga na alikafaarabaganden laadan deber'a da ti jaxandigen ŋa, Alla na yanp'a maxa.

17«Selli sere be ga na junuubu golle deberi, an ga da Tunka duumanten ɲaamarindun ya sooxi munguye kanma, a ga ri bang'an da, an ga d'a junuubun wutu, 18an nan xawa jaxandige ya ragana bakk'an tanmison ŋa, lonjuuru ga nta ke be yi, n'a kini sadaxakiɲandaanan ŋa, a xiiman ga alikafaara bakka. Bire be sadaxakiɲandaanan ga na alikafaarabaganden laadan deberi seren da, ke be ga da junuubun kita ti munguyen ŋa, a ga nt'a xala, Alla na yanp'a maxa. 19Alikafaaran ya ni, n'a sababun ɲa ke kaman ga da Tunka duumanten xosen deberi.»

[Senokoota]

16

1Haaruna renmun filli kara falle, bire b'i [do yinbi sobinten] ga tinko Tunka duumanten jon ŋa^j, 2Tunka duumanten daali Muusa da: «T'an waaxi Haaruna da, a nan maxa ro noqu senonta xooren ŋa waanaaren falle waxati su y'a gaa teŋeene xafarinoqun ŋa, waxanden kanma. Kuud'a na waase kalla bire b'in ga na ɲi bangeene tabullen noxon ŋa taaxaaden kanma. 3Kuudo Haaruna nan katu roono noqu senonta xooren ŋa, m'a ga na gunbo ya raga n'a ɲa junuubuxafarisadaxa, a do jaxandige, a na ken ɲa Yanpayimuurisadaxa. 4A na leenin yiraamun rondi: doroken do ŋunon, n'i naxaanen siiti ti leenin duusiitaade, n'a kaalan r'i yinmen ŋa. Ku ni sadaxakiɲandi yiran senonton ya, a ga'i rondin'a wanqiyen falle. 5Banisirayilanko jaman xa na sugundigu filli bagandi, n'i ɲa junuubuxafarisadaxa, a do jaxandige, ken na ɲa Yanpayimuurisadaxa yi.

6«Haaruna na gunbo sadax'i junuubunun xafariyen da, a na xafariyen laadan deber'i du da, a n'a ɲ'i kaadunkon xa da. 7A na sugundigu ku filli raga n'i sigindi genmallenmaaxun tilliisen raqen Tunka duumanten jon ŋa. 8Haaruna na Tunka duumanten sokken do janjuureyen^k sokken ro sugundigu ku filli kanma. 9Tunka duumanten sokken ga na gemu ke be yi, Haaruna n'a koyi, n'a ɲa junuubuxafarisadaxa. 10Janjuuren sokken ga na gemu ke be yi, ken na ɲa junuubuyanpayinsadaxa yi. I na ken biranten sigindi Tunka duumanten jon ŋa, kuudo n'a wara janjuureene telle do gunjuran ŋa.

11«Ken bire, Haaruna na gunbun sadaxan bagand'i yinme junuubunun xafariyen da, a na xafariyen laadan deber'i du d'i kaadunkon su da. Sadaxan gunbon xurusi falle, 12-13kuud'i n maxa kara, a na taxamen faga yinbinxoro dunben ŋa bakka sadaxafutaadinbeelon ga Tunka duumanten jon ŋa, na kitti gobbo filli futaadi jura r'a yi, a d'a na daga waanaaren falle. A na futaade ke ro yinben ŋa, Tunka duumanten jon ŋa. Futaaden tiiden na saxu xafarinoqun ŋa, waxanden kanma. 14A na fo wutu gunbo ke foron ŋa t'i kittindoronmen ŋa, n'a sanpa-sanpa xafarinoqun kinbakkan ŋa kaane banŋe, ta ɲeru. 15A bogu falle, a na sadaxan sugundigen xurusi jaman junuubunun xafariyen da, a d'a foron na ro waanaaren falle xadi, a ga da gunbon foron ɲa moxo be, ke xa foron ɲaana kundun ya, na fo sanpa-sanpa xafarinoqun kanma, d'a kaane.

16«Haaruna na senoyen laadan wurundi genmallenmaaxu ke tilliisen noqu senonta xooren ŋa, Banisirayilanko ga d'a sobindi t'i junuubunun d'i murutiyun ŋa. Genmallenmaaxu ke tilliisen xa be g'i sobinton naxan ŋa, a n'a senondi ken moxo yi. 17Sere su ma xawa ɲiini genmallenmaaxu ke tilliisen noxon ŋa, bire be Haaruna ga na r'a noqun senonta xoore, kuudo na alikafaarabaganden laadan deberi, m'a ga na bogu. A na laada ke deber'i du d'i kaadunkon da, a do Banisirayila jaman su da.

18«A na bogu katti sadaxabiyifon ŋa Tunka duumanten jo, n'a xa senondi. A na gunbo ke foron do sugundige ke foron wutu, na fo ro sadaxabiyifon jungunun ŋa. 19Banisirayilanko ga da sadaxabiyifon mexendi, a na foron sanpa-sanp'a kanma t'i doronmen ŋa ta ɲeru, a na seno nan ɲa fo sugandinte.

20«A ga na duguta noqu senonta xooren do genmallenmaaxun tilliisen do sadaxabiyifon senonden ŋa, a na sugundigi biranten riiti. 21Haaruna n'i kittun filli saxu sugundige ke yinmen kanma, a na Banisirayilanko junuubunun d'i murutiyun su k'a yinmen kanma, ken n'i ga da fo bure su ɲa ya. Ken falle, a na sere sugandi, 22ken na dag'a wara do gunjuran ŋa. Sugundigen do junuubunu ku su na daga do gunjuran ŋa.

23«Ken falle Haaruna na ro genmallenmaaxun tilliisen noxon ŋa, a do leenin yiran senonto ku be ga ro dingira sennen ŋa, a n'i bagandi, n'i toxo non ŋa. 24A n'i faten wanqi ti jin ŋa noqu senne yogo yi, n'i yiraamun rondi nan bogu, n'i Yanpayimuurisadaxan do jaman xallen bagandi. A na alikafaarabaganden laadan deber'i du da, n'a deberi jaman da. 25A ga da naaburu ku be kari, a n'i katayun tiidindi sadaxabiyifon kanma.

26«Sere ke be ga daga janjuure sugundige ke deni, a xa na wanqi n'i yiraamun wanqi. Ken falle, a na ro daaxan ŋa. 27I ga da gunbo ke be do sugundigen xurusi junuubuxafarisadaxa yi, n'i foron ɲa na noqu senonten senondi, i w'i furun bagandini daaxan falle, n'i faton d'i tiyun d'i nuxudufoonun su biyi. 28Sere ke be ga d'i biyi, a n'i faten d'i yiraamun wanqi. Ken falle, a na ro daaxan ŋa.

29«Sariyan faayi, a ga ntaxa gilli: xasu ɲerundin tanmu, axa n'a suumi, nan maxa golle su ɲa, mukken do debillenma. 30Ken koota ya ni, i gaa alikafaarabaganden laadan deber'axa kanma Tunka duumanten jon ŋa, axa na seno bakka axa junuubunun ŋa. 31Ken na axa da tuumayinkoota ya, axa ga'a suumini. Sariyan ya ni, a ga nta gilli.

32«Sere ke be gaa alikafaaran gollun maxafakka, ken n'i ga da sadaxakiɲandaana be sugandi ya n'a ɲa yinmanke yi faaben batten ŋa. A xa na saage leenin yiraamun rondini, yiran sennu, 33na senoyen laadan wurundi noqu senonta xooren da, n'a ɲa genmallenmaaxun tilliisen do sadaxabiyifon da, na alikafaarabaganden laadan deberi sadaxakiɲandaanon do Isirayila jaman su da. 34Ke ni sariya duumante ya axa da, a gaa junuubuxafariyen kanma, siine su ta baane, Banisirayilanko junuubunun su xafariyen da.»

Tunka duumanten ga da Muusa ɲaamari ti fo wo fo su yi, ken deberi.

[Munubatiye]

20

1Tunka duumanten da sefen tanŋandi Muusa yi ti: 2«An na ti Banisirayilanko da, sere wo sere Banisirayilanken ya ga ni, ma mukken ya ga ni, a ga Isirayila jamaane, a nd'i renme musu^l Moleeki yi, a kaman nan kara, jaman n'a gididunwara. 3Nke yinme wa teŋeen'a kaman ŋa, n'a booxo bakka xabiilan ŋa n'a sababun ɲ'a ga d'i renmen kini Moleeki yi, ken ga ɲa sababu yi n'in dingira sennen sobindi, n'in toxo sennen xa bonondi. 4Sere be ga n'i renmen kini Moleeki yi, jaman ga n'i yaaxon texe, i ga m'a kaman kari, 5nke yinme na teŋ'a kaman d'i kaadunkon su ya, n'i booxo bakka jaman ŋa, aken do sere su do Moleeki ga da me kappallenmaaxu.

6«Sere wo sere xa ga na xibaarindi ti furun ŋa, ma nan gundugunmaaxu, ken ni fillakappen ya, n wa teŋeen'a kaman ŋa, n'a booxo bakk'i xabiilan ŋa. 7Xa tigiti du yi, m'axa na seno, baaw'inke ya ni Tunka duumante, axa Alla. 8Xa tigiti n sariyanun ŋa, axa n'i batu. Nke Tunka duumante, n ya n'axa senondini.

[Fi haraamunto]

9«Ken moxo baane ya ni: sere be ga n'i ma ka, walla x'i faaba, a kaman nan kara. A haqen n'a yinme ya yi, baaw'a ga d'i ma d'i faaba ka.

10«Sere be ga na saxu do wandi yaqe yi, a kaman do yaxare ke su nan kara. 11Sere be d'i faaba yaqen ga na saxu, an d'an faaba duuron wori, yugo ke do yaxare ke su nan kara, i haqen n'i yinmenu ya yi.

12«Sere be d'i ren yugon yaqen ga na saxu, i soro filli su nan kara, i haqen n'i yinmenu ya yi, baaw'i da ɲanbalin ya deberi.

13«Yugu filli nda me saqallemaaxu xo yugon do yaxare, i filli su nan kara. I haqen n'i yinmenu ya yi, baaw'i da fo haraamunten ya deberi.

14«Sere su ga na yaxaren d'i renmen yaxi, yugo ke do yaxaru ku filli su nan biyi, baawo ken ni yaadayen ya, a na waase duumene.

15«Yugo be ga na saxu do naaburu yaxare yi, a kaman nan kara, axa na naabure ke xa kari. 16Yaxare be ga na daaba kappallenmaaxu, a kaman nan kara, axa na ken daaba xa kari. I haqen n'i yinmenu ya yi.

17«Yugo be do yaxaren gaa saaxa baane, m'i ga faaba baane, a ga n'a muuru, i ga da me duurun wori, i wa xateene bakk'i jaman ŋa be su jon ŋa. A ga d'i gidan yaxaren duuron wori, ken saabuda, yugon n'a haqen wutu.»

Jaatu

[Nan giri Tuurisiinagide]

10

11Siina fillan xasu fillan tanpille [Misira bakken falle], tabullen janbandi bakka allanbatika yiranman dingiran kanma. 12Banisirayilanko d'a batu gilli Tuurisiina gunjuran ŋa, daaxa ti daaxa, ma tabullen gaa sabatini Parana gunjuran ŋa.

13Ken n'i ta fanan ya, i ga girindindi nan daga Tunka duumanten ɲaamarinden kanma Muusa kitten ŋa. 14Yahuuda renmun d'i kuren fina yan bogu daaxan ŋa, i darappon wure. Aminadaabu ren yugo Naxasooni ya n'i yinmen ŋa. 15Cuwaara ren yugo Nataneli xa wa Yisakaari follaqen d'i kuren yinmen ŋa. 16Helooni ren yugo Yeliyaawu xa wa Sebuluunu follaqen d'i kuren yinmen ŋa. 17Allanbatika yiranma xoore, Geresooni renmun do Meraari renmun d'a wutu d'a nan daga.

18Rubeeni daaxan d'i kuren d'i darappon daga, Seduura ren yugo Yeliccuura ya n'i yinmen ŋa. 19Curi-sadayi ren yugo Salumuyeli wa Simoonu follaqen d'i kuren yinmen ŋa. 20Dewula renme Yeliyasaafu wa Gaadi renmun d'i kuren yinmen ŋa. 21Xehatinun xa da genmallenmaaxun tilliisen yokki sennun wutu d'i nan daga, Geresooni renmu ku do Meraari renmu ku na allanbatikan sigindi saado kun gaa riini.

22Ken falle ya ni, Efarayimu renmun xa d'i kuren d'i darappon ga daga. Amihuda renme Yelisaama ya n'i yinmen ŋa. 23Feda-cura renme Gamaliyeli wa Manaase follaqen d'i kuren yinmen ŋa. 24Gidoni renme Abidana wa Beniyaamina follaqen d'i kuren yinmen ŋa.

25Daani renmun daaxan d'i kuren yan lagar'a su falle, i d'i darappo, i be ga ni kurufallatangaanon ŋa. I yinmanken ni Amisadayi renme Ahiyejere ya. 26Axaraani renme Fagiyeli wa Aseeri renmun d'i kuren yinmen ŋa. 27Enani renme Ahira wa Nafutaali renmun d'i kuren yinmen ŋa. 28Banisirayilanko d'i kurun daganton da me batu kundu ya.

29Muusa jaab'i kallu yugu Mediyananke Suwayibu^m ren yugo Hobaabu da: «O daganton ya ni Tunka duumanten ga da jamaane be ko t'i d'a kin'o yi. Li d'o batten ŋa, o na taqe wut'an da bakka Tunka duumanten ga da xeeri be laayidun wutu Isirayila danŋa.» 30Hobaabu ti Muusa da: «N nta telle, n dagan'in jamaanen ya, n xabiilan noxo.» 31Muusa saage tini: «Maxa booxe bakk'o yi! O ga dagana noqu be, an ya na non tu, an na ɲ'o geesundaan'o ga n xawa daaxene gunjuran da noqu be yi. 32An ga na ri d'o batten ŋa, Tunka duumanten ga na xeeri be kin'o yi, o na taqe wut'an da.»ⁿ

33I giri falle Tunka duumanten giden ŋa, i da bito sikki tara. Tunka duumanten laayidun waxanden dag'i kaane ken bito sikkin terende yi kuud'i na kat'i daaxaran tuunu. 34I girinto daaxan ŋa kiye, Tunka duumanten tabullen biir'i kanma.

35Waxanden ga na ɲi dagana, Muusa na ti:

«Tunka duumante, giri!

An xonnon nan sanqi,

an gajallenmon nan wur'an kaane.»

36Bire be waxanden ga na ɲi sikki xa, Muusa na ti:

«Saage riini Tunka duumante,

katti Banisirayilanko jama gaben ŋa.»

[Tabeera daaxan biyiye]

11

1Koota yi, jaman jalagindi, ken suno Tunka duumanten da. A ga d'i mugu, a butu m'a gaa dangini haqen ŋa. A da yinben r'i ya, na daaxan kaara baanen biyi. 2Jaman laxaraxaasa katti Muusa yi, a da Tunka duumanten ɲaaga, yinben xosi kara. 3I da ken noqu toxora «Tabeera», baawo Tunka duumanten yinben da Banisirayilanko birinta.

[Tiyinberexe]

4Koota ri, jama sagarante^o ɲi kappa Banisirayilanko yi, berexen d'i raga. Banisirayilanko yinme xa da wuyen joppa nan ti: «Ko n'o kuunu tiye, o ga'a yigana? 5O da ɲexen sinma sa! O ga ɲ'a yigana Misira yi xafu, ken do mulunqu, siire, basalle, layi do basallen xabiila^p tana! 6Saas'o faayi kalla, ku fo wo fo nta yere, ke manna ya ga fe.»

7Finaanu, mannan ni xo funcun xulle ya, a gaa xo yittiyaaxanji makkajinma. 8Jaman na sanqi, i ga'a sagarana. Ken falle, i n'a yinci, wall'i n'a goro n'a soro, ma ken ga fe xa, i n'a ɲa tufulle, a daxanmen gaa xo furufuru. 9Wuron ŋa nigijen ga na yanqa do daaxan kaaron ŋa, mannan xa na saxu.

10Ayiwa, Muusa da jaman su wuuxannen mugu, sappa su ga'i tilliisen raqen ŋa. Tunka duumanten butu butte su xenpa. Ken butte ma gemu Muusa yi. 11A ti Tunka duumanten da: «Manne saabuda an gaa tooran xann'an komen da? An ga d'an kittun bog'in wure, an xa yan da ke jama likken sax'in kanma! 12Xoy'inke yan da ke jama taga ba? Nke yan d'i saara ba? An ga t'in d'in n'i sorogo xo leminen gaa lendunjaaxen maxa konbon ŋa, ma jamaane be, an ga d'a laayidun wut'i faabanu da? 13N na tiye bakka minne, n ga'a kinni ke jama be do wuyen gaa d'in batten ŋa, i gaa tin'in da: “O ku tiye, o n'a yiga!” 14Nke baane ra ntaxa ke jama likken wuttu, a n xot'in da moxo buru. 15An gaa ke ya ɲaan'in ŋa, sell'an ga'in fin ŋa, xos'in kari dubaane, n na tuuma yaaxaburufaayiyen ŋa.»

16Tunka duumanten daali Muusa da: «Tanɲere Banisirayilanka xirise kafume y'in da, an yinme ga'a tu ti yinmankon ya ni, jaman yaaxamaxon xa ya ni. An d'i nan ri genmallenmaaxun tilliisen ŋa. Axa su nan sigi no. 17N wa yanqana non ŋa, n na sef'an da. N ga da tuwaaxu be kin'an ŋa, n na fo kin'i ya bakk'a yi, ken moxo, an d'i su na saage jama ke likken wutu doome, a ntaxa ɲaan'an baane kanma. 18An na ti jaman xa da: “Xa d'axa du senondi, n'axa moxo sirondi katti xunbane suxuba, tiyiyigayen xanne maxa. Baaw'axa d'a wu Tunka duumanten ŋa nan ti: 'Ko n'o kuunu tiye, o ga'a yigana? O ga ɲi fakken ŋa Misira yi sa!' Tunka duumanten w'axa kuunu tiye yi kuŋa, axa ga'a yigana. 19Axa nta xenpeene bito filli sikki yigaye xa yi mene, ma koye yigaye, 20xasu muuman ya ni, ma tiyen ga n d'i tu bog'axa yi, nan bogu t'axa nuxunboton ŋa. Ken su n'axa ga da Tunka duumanten sedi ya, a ga'axa naxan ŋa, n'a sababun ɲ'axa ga wu katt'a yi, nan ti: 'O bogu Misira yi manne?’ ” »

21Muusa jaabi: «N gaa jama ke be noxon ŋa, a yirigayen ni kamo tunmi wujjuune haadamarenme ya, an xa ti, an wa tiyen kinni ken su y'i ga'a yigana xasu muuma! 22Har'an ga na nan do tanmisen su ya kar'i da, ken w'i bakka ba? An ga na geeji ɲexen su tangi katt'i ya, ken w'i bakka ba?» 23Tunka duumanten daali Muusa da: «N senben xa wa kontono ba? An w'a tuunu saasa sell'in sefen gaa ɲaana, m'a ga nta ɲaana.»

24Muusa bogu tilliisen ŋa, na Tunka duumanten digaamun kiɲandi jaman ŋa. A da tanɲere xirise kafu me yi bakka jaman ŋa, n'i sigindi do tilliisen kaaron ŋa. 25Tunka duumanten yanqa tabullen noxon ŋa, nan sef'a da. A da fo wutu Muusa tuwaaxun ŋa, n'a kini tanɲeren yinmanken ŋa. Gelli tuwaaxun ga r'i ya tan, i sefe ta baane xo annabinyinmu.

26Soro filli toxo daaxan ŋa bakka tanɲere ke xirisen ŋa, kun ga ni Elidaadi do Medaadi yi. Nooron r'i xa yi n'i toxo daaxan ŋa, i ma bogu nan daga tilliise ke yi xa, x'i xa toxo sefene daaxan ŋa xo annabinyinmu. 27Murunte yogo wuru telle Muusa xibaari nan ti: «Elidaadi do Medaadi faayi sefene daaxan ŋa xo annabinyinmu!» 28Nuunu ren yugo, Yuusawu be ga Muusa wure gell'a tugunne, a ti: «N yinmanke Muusa, i kaba!» 29Muusa t'a da: «An suuxun'in danŋa ya ba? Yelli Tunka duumanten gan n n'i yinme tuwaaxun yanqand'i jaman ŋa, i su gaa ɲaana annabinyinmu! » 30Muusa do Isirayila tanɲere ke yinmanken saage katti daaxan ŋa.

31Tunka duumanten da fanke girindi geejin ŋa, na jaxanŋoɲen riiti daaxan ŋa. Daaxan kaara su, jaxanŋoɲen juruminten wa kiye terende bakka. A juruminten wa ɲiiɲen kanma ti sogone fillo. 32Jaman da ken kiye do ken wuro su sigi kafiini bita fillanden ŋa, i gaa jaxanŋoɲen xoorono. Sere be ga ma fo gabe kita ya ni, homeri kanden tanmu, [homeri baane wa genme kame muude]. I d'a fesi do daaxan kaaron ŋa. 33Na tiyen tox'i raqun ŋ'i ga'a kanbunu, Tunka duumanten butten yanganqatan d'i raga, taawoonen xan'i ya. 34I da ken noqu toxora Kiboroto-hataawa, a wure ga ni «berexen xaburo», baawo berexen ga ɲi ku be yi, i d'i firindi non ya.

35I ga giri Kiboroto-hataawa, i daga Hacceroota. I daaxe non ŋa.

[Mariyaamu do Haaruna bexunde katti Muusa yi]

12

1Mariyaamu do Haaruna da Muusa bexu, ti baaw'a da Nuubaaninka yaxaren yaxi. 2I ti: «Keeti Tunka duumanten da Muusa baane ya ɲa faare yi? Yaal'a m'o xa xayi ya ba?» Tunka duumanten xos'a mugu. 3Xa Muusa ni sere ya kuŋa, a me nooxe nta du yi.

4Ken noxo du tan, Tunka duumanten daali Muusa do Mariyaamu do Haaruna su nan daga genmallenmaaxun tilliisen ŋa. I sikki su daga. 5Tunka duumanten yanqa, a gaa tabullu xooren noxon ŋa, nan sigi tilliisen raqen ŋa, na Mariyaamu do Haaruna xiri, i filli su nan daga katt'a yi. 6Tunka duumanten daal'i da:

Axa d'in sefon terinka:

Selli annabinyinme ga'axa yi,

sababu yan sig'in ga da du koy'a yi,

n sefen'a da kuyin ya.

7Xa ken d'in kome Muusa xalle nta baana,

aken be ga n'in sere saxiironte katt'in koren su yi,

8n sefen'aken da yaaxe ti yaaxen ya,

muqe fe.

A n'in yinme saanan ya walla.

Axa saako kan moxo, n'in kome Muusa bexu?

9Tunka duumanten but'i wure nan daga. 10Tabullen giri tilliisen kanma. Saafin^q bange Mariyaamu yi ken batte su, a xura xo fexefexe.

Haaruna ga tiirinbe katt'a yi na saafin wor'a yi, 11a ti Muusa da: «Ee, n Tunka, n d'an ɲaaga, max'o raga t'o gollun ŋa, haqilanroxaaxun yan d'o kita, o ɲa junuubunto yi! 12Ee! Mariyaamu gan nta ɲa xo renme be dusuxaaliyan ga d'a yig'i ma noxon ŋa saad'a gaa saareene!»

13Muusa laxaraxaasa katti Tunka duumanten ŋa, nan ti: «Eh Alla, a sahandi!» 14Tunka duumanten daali Muusa da: «A faaba gan n tuf'a yeeson ŋa, xo bito ɲeri yaagu m'a raga sa? Ken kuŋa, a nan xate bakka daaxan ŋa bito ɲeri. Ken falle, a na r'i sigan wutu.» 15I da Mariyaamu laatondi bakka daaxan ŋa bito ɲeri, jaman maxa daga m'a gaa saagene riin'i sigan wutu.

16Ken falle ya ni jaman ga giri Hacceroota nan daga taaxu Parana gunjuran ŋa.

[Kanaana jamaanen soncolonde]

13

1Tunka duumanten daali Muusa da: 2«Soro xayi telle koroosindi Kanaana jamaane ke be n ga'a kinni Banisirayilanko yi. Axa na xabiila su seri baane deni. Sere su nan dag'i xabiilan toxon ŋa. Axa n'i sagara bakka Banisirayila kaanankon ŋa.» 3Muusa d'i xayi gilli Parana gunjuran ŋa, Tunka duumanten ɲaamarinden kanma. Kun soro su ni Banisirayila kaanankon ya. 4I toxonun faayi:

Rubeeni follaqe, Jakkura ren yugo Saama yan daga,

5Simoonu follaqe, Hoori ren yugo Safata yan daga,

6Yahuuda follaqe, Jefune ren yugo Kaalebu yan daga,

7Yisakaari follaqe, Yuusufu ren yugo Yigali yan daga,

8Efarayimu follaqe, Nuunu ren yugo Hoosa yan daga,

9Beniyaamina follaqe, Laafo ren yugo Peleeti yan daga,

10Sebuluunu follaqe, Soodi ren yugo Gadiyeeli yan daga,

11Yuusufu ren yugo Manaase follaqe, Suusi ren yugo Gaadi yan daga,

12Daani follaqe, Gemeli ren yugo Amiyeli yan daga,

13Aseeri follaqe, Mixayeeli ren yugo Setuura yan daga,

14Nafutaali follaqe, Woofesi ren yugo Nahabi yan daga,

15Gaadi follaqe, Maxi ren yugo Guweli yan daga.

16Muusa da ku soro ya deni soncolondi jamaanen ŋa. Muusa da Nuunu ren yugo Hoosa ken toxora Yuusawu.

17Muusa d'i xayi telle soncolondi Kanaana jamaanen ŋa, nan t'i da: «Axa royinton nan bogu ti Negebe ya yi, nan sege giden ŋa. 18Axa wa jamaanen wall'a gaa moxo be yi, selli senbe ga'a jaman ŋa, ma senbe ga nt'a yi, axa n'a tu, axa w'a jaman gaboyen d'a roxoyen xa tuunu. 19Axa n'a tu, ku soro gaa jamaane ke be yi, sell'a sire ga ni, m'a ga maɲa, sell'i kaanun ga ni daaxon ya, m'i taganton ya ga ni. 20Axa w'a tuunu selli soxanɲiiɲa siren ya ga ni, m'a ga maɲa, yitte ga'a yi, m'a ga nt'a yi. Axa na duuruxoto, axa do jamaanen yittirenmu na ri.» Baawo ken bire ni reesen sanjaanen ya yi.

21I sege nan daga soncolondi jamaanen ŋa, n'a wutu Ciini gunjuran ŋa, nan dag'a wara Rehoobo yi, Lebo-hanmati kaaran ŋa. 22I sege ti Negebe m'i gaa kiɲeene Heboroona, noqu be ga ni Ahimana do Sesaayi do Talama taaxuran ŋa, kun ga ni Anaaxi soxoodin ŋa. - Conana ga Misira yi, Heboroona taax'a kaane ti siino ɲeri. - 23I kiɲe ma Esekoli xunan ŋa, na reesekingen d'i konbon kutu, soro filli n'a wutu ti dokkon ŋa, na yittirenmu yogonu wutu, i gaa xilli «gerenaadi», a do tururenmu yogonu. 24I da ken noqu xiri «Esekoli», a wure ga ni «konbo», n'a sababun ɲ'i ga da konbon kutu non ŋa.

25Tannaxate bito noxo, i da jamaanen duuxura nan saage. 26I da Muusa do Haaruna do Banisirayila jaman su ɲi Xadesi yi Parana gunjuran ŋa. I ga da ke be wori, i d'a ko jaman da, na jamaane ke yittirenmun xa koy'i ya.

27I ti Muusa da: «O dag'an ga d'o xayi jamaane be. Tonŋu, xattin do tamarileeman warallaqen jamaanen ya ni, a yittirenmun yogo faayi! 28Ganta, soro be taaxunton gaa non ŋa, senbenton ya ni de! Tagayinbinnen ya n'a debun su yi, o da Anaaxi soxoodi yinme xa ya wori kapp'i ya. 29Amaleexinun wa taaxunu Negebe maran ŋa, Heetinu, Yebuusinu, do Amorinun wa taaxunu giden kanma, Kanaanankon wa taaxunu geejin kaaran do Yarade fanxannen ŋa.»

30Jaman ga teŋe Muusa yi, Kaalebu d'i sabarindi, a d'a gaa me yi, «O nan setu, o n daga! O na jamaanen ɲ'o xalle yi. Sikka nt'a yi, o n'a ragana ya.» 31X'a do soro beenu ga daga doome da du toxo ti: «O ra nta xenne ke jama yi, baaw'a yan fuŋ'o yi senbe.» 32I xosi toxo jamaane ke maxankutonu Banisirayilanko da, i gaa tini: «Oku ga daga jamaane ke be yaala kuudo n'a duuxura, jamaane ya ni, a ga'i taaxaanon yigana, o ga da soro ku xa be wori no, a su dinkan giile ya ni. 33O da dinkanu xa wori kapp'i ya, Nefelinun ya ni, Anaaxi soxoodi, oku na kun wure xo fuuɲun ya, i yinme xa n'o faayini xo fuuɲu ya xa mene.»

[Banisirayilanko banteye Kanaana royen ŋa]

14

1Jaman da sonqon sigindi nan toxo xaarunu, i wuyi wuunu. 2Banisirayilanko doxo Muusa do Haaruna yi, jaman muuman t'i da: «Ah! Har'o gan kara Misira yi, m'o gan kara ke gunjura yinme yi ke! 3Mannen sigi Tunka duumanten ga d'o riiti ke jamaane yi? Nan r'o saatun jongi kaafan ŋa? O yaqun d'o renmu na komaaxu. O nda saage katti Misira yi dubaane, ken ya nta fas'o da ba?» 4I ti me da: «O na yinmanke tana wutu, o n saage katti Misira!»

5Muusa do Haaruna da du wara yanqana bippi ɲiiɲen ŋa Banisirayila jaman su kafumanten gaa me kanma. 6Nuunu ren yugo Yuusawu, do Jefune ren yugo Kaalebu, i beenu ga ɲi kappa jamaane ke soncolondaanon ŋa, i suno m'i ga'i yiraamun booxono. 7I ti Banisirayila jaman da: «O ga daga soncolondi jamaane ke be yi, o ga d'a yiila, jaman siri-sire ya ni. 8Tunka duumanten ga n'o xanu, a n'o kiɲana jamaane ke yi ya, n'a kin'o yi xa mene, xattin do tamarileeman warallaqen gaa jamaane ke be yi. 9Xa, Tunka duumante, axa maxa muruti katti ken ŋa! Axa maxa kanu ke jamaane soron ŋa, i ɲaan'o logon baane ya yi tannu. I alla wur'i ya, oku xa do Tunka duumanten wa doome. Axa maxa kan'i ya!» 10Jaman xosi t'i na Yuusawu do Kaalebu gididunwara. Xa, Tunka duumanten nooron xosi bange Banisirayilanko su danŋa ken sigira baane yi genmallenmaaxun tilliisen kanma.

11Tunka duumanten daali Muusa da: «Ke jama n'i tan fatan'inke roxonden ŋa kan bire? I saq'in ŋa kan bire? Xoy'in ma kaawafi gabe ɲaŋ'i jon ŋa harisa? 12N w'a katta ti taawoonen ŋa, n'a kum'i xayimaxantanfon ŋa. N na jama xoore bagandi anken Muusa yi, a ga n fuŋu ke jama yi.»

13Muusa jaabi Tunka duumanten da: «Misirankon d'a mugu t'an senben yan da ke jama segendi bakk'i jamaanen ŋa. 14I d'a laxami ke jamaane xa soron da, kun xa d'a mugu t'anken Tunka duumante, an wa kafiini ke jama yi. Anken ya ni Tunka duumanten ŋa, an gaa du koyin'i ya yaaxe ti yaaxe. An tabullen wa biirin'i kanma, kiyen ŋa, an tabullunman w'i kaane xo gondonma giile, an nooron w'i kaane wuron xa yi. 15An na yille ken jama buruxana xo sere baanen moxo! Ee! Ken ŋa, jamaanu be ga d'an xibaaren mugu, i na ti: 16“Jaaxa Tunka duumanten ga da jamaane ke be laayidun wutu ke jama da, a kont'i joofandini ya! Ken yan sig'a ga d'i ɲamallexu gunjuran ŋa.” 17-18Gelli saasa, n Tunka duumante, an senben nan bange! Baaw'an yan t'anken Tunka duumanten ni nooxen ya, an siroyen duumante, an gaa futuxiyun do murutiyun muɲini, x'an nta fo wo fo su walla dangini. An t'an ya ni renme batta ti faabe junuubun ŋa, m'a buru sikkan d'a naxata. 19Ken kuŋa, yanpa ke jama maxa, x'an ga d'a xanu n'a kanda, xoy'an ga d'a muɲi gelli Misira yi, ma yere.»

20Tunka duumanten daali: «N yanp'a yi xoy'an ga d'in ɲaaga moxo be. 21X'inke, Tunka duumante, n ya ga ni ŋalinten ŋa, n nooron gaa ɲiiɲen loogono! 22Ku beenu ga d'in nooron d'in kaawafiinun wori Misira, a d'in ga da fo be ɲa gunjuran noxon ŋa, ikun ya gaa yill'inke xenpene xadi, n'in lungu taanu tanmi! 23N kuna, i du baananbe su ga d'in roxo, n ga da jamaane be laayidun wut'i faabanu da, i nt'a wall'i yaaxen ŋa. 24X'in kome Kaalebu, haqile tana d'aken kanda, a do sikka m'in batu, n w'aken rondini jamaane ke be, a yinme ga d'a wori. A bonconŋun na taqe kit'a yi.

25«Baawo Amaleexinun do Kanaanankon ga xuna ke yi, xunbane su, axa n saage katti gunjuran ŋa, ti Xulunjuumu fanŋen killen ŋa.»

[Kutaanon langeye]

26Tunka duumanten daali Muusa do Haaruna da: 27«N do ke jama tunbogunte ɲaana fi ya kan bire, jama be ga nta gilli murutini katt'in ŋa? Banisirayilanko gaa murutiye su yi, n d'i sefon mugu, i nta feteen'a yi. 28A k'i da ti: “Nke Tunka duumante, n kuna t'in ŋalintaaxun ŋa, tonŋun xa ya ga ni, t'in n'axa ragana t'in ga d'axa mugu ke be koono ya. 29Axakun beenu toxonun ga wuti gell'axa ga tanpille siine, axa su kalla ke gunjura ya noxon ŋa, axakun beenu ga muruti katt'in ŋa! 30N kuna ti, axa ntaxa roon'in ga da jamaane be laayidun wut'axa da, m'a ganta Jefune ren yugo Kaalebu, do Nuunu ren yugo Yuusawu baane. 31Axa ga t'i w'axa renmu ku be ragana, n w'ikun rondini jamaane ke be axa ga ma duŋe roono, i n'a wori. 32Xa, axakun kalla ke gunjura ya yi. 33Axa ren yugun wa tannaxate siine nagaanini ke gunjura yi, axa fillakappen tooran na sax'i kanma m'axa su ga n kara ke gunjura noxon ŋa. 34Axa da tannaxate bito ya ɲa koroosindini jamaane ke yi. Ken ŋa, koota baane su na ɲ'axa da siine. Axa ga na axa junuubunun tooran wutu tannaxate siine, axa w'a tuunu nan t'in sooxinden buren ya ni. 35Nke Tunka duumante, n n'a k'axa da, n kuna t'a yi ya, nan t'in na ke ya ɲaana ke jama tunbogunte be ga da me mugu t'in ŋa. I su ɲemeene ke gunjura ya yi, i kalla yere ya.”»

36Muusa ga da soro ku be deni koroosindindi jamaanen ŋa, i riyen falle, i ga da jamaanen maxankuton bonondi jaman da, na jaman yaaxen ro Muusa yi, 37ku bononto be ga da jamaanen botoburu, Tunka duumanten da taawoonen war'i ya. 38Ku beenu ga daga jamaanen koroosi, Nuunu ren yugo Yuusawu do Jefune ren yugo Kaalebu baane yan toxo bireene.

39Muusa ga da ku sefo kiɲandi Banisirayilanko yi, jama ke suno. 40Bita fillan suxuba fana, i da gidun killen wutu segene, i ga'a tini: «O wa segene katti Tunka duumanten ga da noqu be sugandi, tonŋun ya n'o ɲa junuubunto.» 41Muusa t'i da: «Axa na manne ken ɲaana de? Axa da Tunka duumanten ɲaamariyen sooxi! Axa do sahaaba nta genme. 42Axa maxa sege, baawo Tunka duumanten nta d'axa yi, xa maxa daga du r'axa xonnon kittun ŋa. 43Amaleexinun do Kanaanankon w'axa kaane non ŋa, axa su wa xenn'i kaafon wure, baawo, axa da Tunka duumanten batunden wara ya, a nt'axa deemana.»

44Xa ken d'i fi su, i sege giden kanma. Muusa ken do Tunka duumanten laayidun waxande, baane su ma giri daaxan ŋa. 45Amaleexinun do Kanaananko be ga'a taaxunu gide ke yi, i yanqa katt'i ya, n'i juri, m'i d'i ga'a kiɲeene Horoma.

[Xaaruuna d'i bajallenmon murutiye]

16

1Leewiganke yogo, a toxon ga ni Xaaruuna, a faaba ga ni Yicaari, Kehati kaadunke ga ni, a da soro murutindi, kun ga ni Yeliyaawu renmun ŋa, Datani do Abirama, kafiini Peleeti ren yugo Ona, kun ga ni Rubeeni bonconŋun ŋa. 2I saako nan teŋe Muusa yi, i do kamo filli do tankarage Banisirayilanke, jamanyinmankon ya ni, batunfaabenun ya ni, toxonton ya ni. 3I da me mugu ti Muusa do Haaruna yi, na du tox'i da: «An d'a wori, an laato keeta de! Ke jama seren su sennen ya ni, Tunka duumanten w'i noxon ŋa xa! Axa na du fasoono Tunka duumanten ke jama su yi ti kan kille?»

4Muusa ga da ku digan koninto mugu, a da du sedi bippi ɲiiɲen ŋa. 5Ken falle, a ti Xaaruuna d'i jaman da: «Xunbane suxuba, Tunka duumanten w'a tuyindin'o y'i sere be ga n'a seren ŋa, a do sere be sennen ga ni, a d'a ga'a mulla sere be nan tink'i ya. A ga n'i be sugandi, a na ken tinkond'i du yi. 6Anke Xaaruuna d'an bajallenmo, axa gaa ke be ɲaana, axa na futaadinxollon wutu, 7xunbane, axa na yinben r'i yi, na digiccen r'i yi Tunka duumanten jon ŋa. Tunka duumanten ga n'i be sugandi, ken ya sennen ni. Axa laato keeta de, Leewiganko!»

8Muusa saage tini Xaaruuna da: «Axa terinke de Leewiganko! 9Tunka duumante, Isirayila Alla ga d'axa duran booxo bakka Banisirayila jaman ŋa, n'axa tinkondi du yi, n'i batikan gollun xaliif'axa yi, axa na Banisirayilanko su sigan wut'i batten ŋa, axa nexu ken ŋa ya ba? 10A duŋe, axa nan tink'i ya, anken d'an waaxi Leewigankon su. Axa w'a mulla, axa nan ɲa sadaxakiɲandaano xa yi! 11Ken ya saabuda, an d'anke jama ga da me mugu ti Tunka duumanten ŋa! Haaruna xa na ko yi, axa gaa baq'a yi?»

12Ken falle Muusa da faaren xayi Yeliyaawu renmun ŋa, Datani do Abirama, i ti: «O nta telle. 13An ga d'o segendi bakka xattin do tamarileeman warallaqen jamaanen ŋa nan r'o kari ke gunjura yi, ken m'an baga? An gaa finna tin'an w'o kandana xa? 14Tonŋun ga ni ke be, an m'o riiti jamaane ya ke yi de, xattin do tamarileeman warallaqen ga'a yi! An ma taqe kin'o yi, soxante fe, yittingoore fe. An da ku soro raga finkinton ya ba? O nta telle!» 15Muusa butu m'a gaa dangini haqen ŋa. A ti Tunka duumanten da: «Max'i sadaxon raga. Hari fare, n m'a rag'i ya abada, n m'i du baananbe su tooro.»

16Muusa ti Xaaruuna da: «An d'an jama ke su, axa ɲa Tunka duumanten jon ŋa yere xunbane, anken d'ikun do Haaruna. 17Axa du baananbe su n'i futaadinxollen wutu, na digiccen r'a yi, n'a taaxundi Tunka duumanten jon ŋa, a su kafumante, kamo filli do tankarage futaadinxolle, kafiin'an do Haaruna, be su d'i xalle.»

18Sere su d'i futaadinxollen wutu na yinben r'a yi, na digiccen r'a yi, i daga sigi genmallenmaaxun tilliisen raqen ŋa, kafiini Muusa do Haaruna. 19Xaaruuna d'i bajallenmon kafu me y'i kaaran ŋa genmallenmaaxun tilliisen raqe. Tunka duumanten nooron xosi bange jaman su da.

20Ken falle Tunka duumanten daali Muusa do Haaruna da: 21«Axa booxe bakka ke soroba yi, n nan xos'i toni dubaane.» 22I d'i du sedi bippi ɲiiɲen ŋa nan ti: «Eh Alla! Alla ke be tagefon su yonkiranwareyen ga'a maxa, sere baane junuubun saabuda, an na butu katt'an jaman su yi?» 23Tunka duumanten daali Muusa da: 24«A ko jama