Roraqe

Yuunusu kitaaben ni xo masayilan ya, ken ga ni na xiisan riiti kuudo na haqilun faamundi. Annabinyinme yogo ya xiisanu ni, aken do kuttun ga da me sooxi. Alla d’a ɲaamar’a n daga Niniwe yi, na gongondi xoto ro deben taaxaanon torun ŋa. Ken koota, Niniwe ni Asiri toorideben ya yi, ken ni saado Isa gaa bangeene kamo ɲeri siine. Asirinko d’i fankan xenundi kinbakkan xabiila roxon su kanma. Alla kitaaben ŋa, Niniwe fankan ɲa fanka buren ya yi, a do geremejigaaxu (ken deliilun faayi Nahuumu kitaaben ŋa). Non dagayen ma mini Yuunusu yi. A wuru laatono bakka Tunka duumanten ŋa, kuud’i na waas’i Alla ɲaamariyen batta.

Yuunusu kitaaben na Alla ga’i annabinyinmen kandana moxo be yi ya bangandini : Soora fanan d’a tuyindi ti nan wuru Alla yi ra nta ɲaana. Yuunusu ro fuuren ŋa teŋeen’a ga ma koome dagana noqu be. Alla da fankandundon kara geejin kanma. A su ro masiibon raqen ŋa. Jiiganko ku, alihuudiyanu fe. I d’a tuyindi Yuunusu yi t’a ya ni toora ke b’i gaa noxon ŋa kitayen sababun ŋa, fuure ke yi, a seren d’a yokken su. I da Yuunusu Kaman tu.

Soora fillandi ke d’a koyi ti Yuunusu da nan laato Alla yi ga ni ke be yi faamu. Alla da Yuunusu sebetiran ɲa ɲexen noxon ŋa geejin tinŋen ŋa. Alla kitaaben ŋa, geejin ni dingira ya, kallen do yaaxandunben fataaman noqun ya ni. Na Yuunusu toxo geejin tinŋen ŋa, a duwa, kuud’i nan toxo bireene. A danqanaaxu ti Alla baane yan katt’i kisini, ken kuŋa, a da Alla fanenmaama.

Soora sikkande ke yi, Yuunusu da Alla ɲaamariyen batu, nan daga Niniwe. A da debe ke buruxeyen gangu, xa debidunkon do deben tunkanyugon yinme da geremejigaaxun do fi buru ɲanŋen toqen ŋanniyen tefu. Ke xa d’a koyi ti alihuudiyen tana da Alla tu, xo soora fanan ga d’a ko moxo be.

Soora naxatande, Yuunusu suno, nan ti Alla ma Niniwe buruxa. Xa, Alla ma bar’i annabiyinmen ŋa, a finn’a yidana ya. A d’a faamund’a yi t’i nta xaniinu do geremejigun kallen ŋa, i du n’a mulla ya, i n’i jikkunun faraaxu, nan ŋali.

Xiisa ke lagaren ŋa, Alla da tirindinde yogo taŋandi Yuunusu yi. Annabinyinme ke jaabun ma ri kitaabe ke yi. Ken tirindinde teŋeene xiisa ke xaranŋaanan su ya yi. Mendu moxo ni, Alla gaa yanpana fo buru ɲaŋaanon maxa, na alihuudiyen tanan xanu ?

Yuunusu

[Yuunusu wuru Tunka duumanten ŋa]

1

1Koota yi, Tunka duumanten da Amitayi ^a ren yugo Yuunusu ɲaamari nan t'a danŋa: 2«Yuunusu, gir'an nan daga Niniwe yi kuruma, ken ga ni debi xooren ŋa, an na non soron gongo! Baawo buroye be ga'i maxa, a danginten wa haqen ŋa.»

3Yuunusu ma daga Niniwe, x'a d'i falle yinme ya koyi Niniwe yi t'i wa wurunu nan laato Tunka duumanten ŋa nan daga Tarisiisi^b. A yanqa dagana Jaafa fuuran bologaaɲen ŋa, a gemu fuura xoore yogo yi ken gaa dagana Tarisiisi; a d'i karandi muson tuga nan ro kafiini Tarisiisi dagaanon ŋa fuuren noxo, t'i wa wurunu Tunka duumanten ŋa. 4Xa, Tunka duumanten da fanka xoore girindi n'i toxo geeji kanma. Fanken xooro ma fuuren gaa ɲaana xoy'a wa kareene. 5Fuurawurundaanon kanu moxo buru, i baananbe su d'i duran alla xiri. Yokku beenu ga ɲi fuuren noxon ŋa, i d'i sedi geejin ŋa, na fo bogu fuuren likken ŋa, kuud'i yinmenu ra gaa kisiini moxo be.

Ken bire Yuunusu ɲi ga yanqa nan saxu luuto yogo yi fuuren noxon ŋa, nan xenqe m'a gaa mungun'i du yi. 6Fuurawurundaanon yinmanken tinko Yuunusu yi nan t'a danŋa: «An na mani xenqene? Gir'an n'an alla ɲaaga! A me w'a du, an alla na hinn'o yi, n'o kisi halakiyen ŋa.»

7Soro beenu su ga ɲi fuuren noxon ŋa, i ti me danŋa: «Xa r'o na sokkun wutu, m'o w'a tuunu sere be kasaaran gaa d'o batten ŋa.» Sokki wutten da Yuunusu ya koyi. 8Fuurawurundaanon ti Yuunusu danŋa kuŋa: «A k'o danŋa sere be kasaaran gaa d'o batten ŋa. An na mani muurunu fuure ke noxon ŋa? An giri minna? An ni kan jamaane do kan xabiila sere yi?» 9A t'i danŋa: «Abaraanin ya n'in xabiilan ŋa, n wa Tunka duumanten xa batta, a be ga ni Alla kallanke, a da geeji do ɲiiɲen taga. 10N wuru Tunka duumanten ya yi.» Soro ku kanu buru, i t'a danŋa: «An da fo bure ɲa koyi!» 11I ti Yuunusu danŋa: «O na mani ɲ'an ŋa kuudo geeji nan mulo?» Baawo geeji ɲi tallan buttu. 12Yuunusu t'i danŋa: «Xa d'in sedi geeji noxon ŋa, ken moxo, a wa muloon'axa danŋa; baawo n w'a tu ti nke ya saabuda ni, ke fanka xoore gaa d'axa batten ŋa.» 13Xa fuurawurundaanon m'a xanu n'a sedi; i da fuuren sunba m'i wa katta na doŋan kita, x'i konto doŋan kitana n'a sababun ɲa geeji jaagoyen ŋa.

14Ken falle, i da Tunka duumanten ɲaaga, i ti: «Ee! O Tunka duumanten, o w'a muurun'an maxa, an nan max'o halaki n'a sababun ɲa ke yugo kallen ŋa. Tunka duumanten, maxa sere xa yonkin haqen taax'o yi, sere be ga ma fo ɲ'o yi! Baawo, anken Tunka duumanten, an na fo ya ɲaana, fo be ga n liŋ'an danŋa.» 15Ken falle, i da Yuunusu raga n'a sedi geeji noxon ŋa, fanka xooren xosi sigi. 16Tunka duumanten dan ken golle da fuurawurundaano ku kanundi siri. I da daaba xurusinden ɲa, a ɲa sadaxa yi Tunka duumanten danŋa, na tekken xa wutu.

[Yuunusu da Tunka duumanten tiiga]

2

1I ga da Yuunusu sedi jin noxon ŋa, Tunka duumanten da ɲexi dinka ɲaamari, a na Yuunusu toni. Yuunusu da kiyu sikki do wuru sikki ɲa ɲexen noxon ŋa.^c 2Na Yuunusu toxo ɲexe ke noxon ŋa, a da Tunka duumanten tiiga, a Alla, 3nan ti:

N'in toxo lasamayen noxon ŋa, n Tunka duumanten, n d'an gangu,

an d'in ɲumi xa;

N'in toxo kallen kunmen noxon ŋa,^d

n laxaraxaasa, an d'in terinka xa.

4An ɲi ga d'in sedi geeji jintinŋen ŋa,

woyen d'in wutu,

an da fanka xooren girindi na jin yill'in kanma.

5N t'in noxo du: «N Tunka duumanten, an d'in laatondi bakk'an du yi!

N d'an batika sennen fete me yi m'abada.»

6N yoole,

geeji d'in toni,

geeji fiitifaaton fanam'in yinkollan ŋa.

7N ɲi ga yanqa ma geejin gidintinŋen ŋa,

kallen kunmen follaqen sox'in ŋa m'abada;

Xa in Alla, Tunka duumanten, an d'in ŋalinten segendi bakka kun juppe ke yi!

8N Tunka duumanten, bire b'in yonkin ga liixi,

n sinm'an ŋa, n laxaraxaasa katt'an ŋa,

an d'in laxaraxaasayen mugu n'an tox'an taaxura sennen ŋa.

9Ku beenu gaa munon batta,

i wa du laatondin'i neemandaanan ŋa.

10Xa nke, n w'an tiigana n'an suugu,

nan sadaxind'an danŋa.

N ga da tekku beenu wutu, n w'i bagandini:

N Tunka duumanten, an ya ni kisindaanan ŋa!

11Ken falle, Tunka duumanten da ɲexen ɲaamari, ɲexen da Yuunusu ficca doŋan ŋa.

[Yuunusu waajundi Niniwe debi noxon ŋa]

3

1Tunka duumanten da Yuunusu ɲaamari ta fillandin ŋa nan t'a danŋa: 2«Yuunusu, gir'an nan daga Niniwe yi kuruma, ken ga ni debi xooren ŋa, n ga'an ɲaamarini ti digaamu beenu yi, an na digaamu ku kiɲandi debidunkon ŋa!» 3Yuunusu da Tunka duumanten ɲaamariyen batu ke ta yi: a giri nan daga Niniwe. Niniwe ni debi xoori-xoore ya yi, debe be, nan gir'a yin baanen ŋa nan dag'a yin baanen ŋa, a genme bito sikki terende ya yi.

4Yuunusu da koota fana terende ɲa, a ga'a gangunu debi noxon ŋa ti: «Tannaxate bito noxon ŋa, Niniwe wa halakiini!» 5Niniwenkon saxu xibaare ke yi xoyi xibaare be ga giri Alla yinme yi. I gem'a yi nan suumi, n'a wutu xirise yi, n'a wara lemine yi, i ti baananbe su na xaasan yiraamen^e rondi.

6Niniwe tunkanyugon ga da ken xibaare mugu, a yanqa bakk'i tunkanyugun taaxaaden ŋa, a d'i gurumusen boora na xaasan yiraamen rondi, nan taaxu xamanxullen ŋa. ^f I da ku su deberi n'i sunoyen d'i nimisiyen ya koyi. 7Ɲaamariyen giri tunkanyugon d'i wuretaaxaanon ŋa nan ti, a nan gangi do Niniwe noxon ŋa ti soron wo, daabanun wo, i nan maxa yige, i nan maxa mini xa! 8Ti soron su na xaasan yiraamun rondi, i na xaasan yiraamun fanama daabanun xa yi, i na Alla ɲaaga ti xalasiye yi, do baananbe su nan nimis'i golli burun ŋa na geremajigaaxun wara! 9A me wa du Alla na fiidutoxi, nan hinn'o yi, o na kisi halakiyen ŋa.

10Alla ga yingi Niniwenkon nimisiyen d'i fo bure toqen ŋa, a tigiti yanganqataye be ga ɲi xawa xenn'i ya.

[Yuunusu d'a tu maana be ga sigi Alla ga hinne Niniwe yi]

4

1Alla ga maxa Niniwenkon halaki, Yuunusu butu buru. 2A da Tunka duumanten xiri ti: «Ee! N Tunka duumanten, n ɲi ga jooti ke ya yi bire be n ga ɲ'in kaara. Ken yan sigi n ga xoroti nan wuru katti Tarisiisi ya. Baawo, n ɲ'a tu t'an ya ni Alla yi, Alla be gaa neemandini, a gaa hinneene; Alla be ga nta jewu buttu, a siren ga ni; Alla be ga n jewu fiidutoxini, a gaa yanganqatayen toqo no.^g 3Ken ya ni, n Tunka duumanten, n yonkin rag'in ŋa saasa, baawo kallen nan fas'in danŋa bireyen ŋa.» 4Tunka duumanten t'a danŋa: «Butte dag'an danŋa ba?»

5Yuunusu bogu Niniwe nan daga sigi kinbakkan ya yi. A da guppen sigindi nan taax'a sirawun ŋa, a gaa terinkeene, n'a faayi fo be gaa riini ɲa deben ŋa. 6Tunka duumanten Alla da yitte yogo funtindi n'a xoorondi, n'a biirindi Yuunusu kanma, n'a ɲa sirawu xoore yi, kuudo n'a butten yanqandi. Yitte ke ɲa Yuunusu danŋa ɲaxaliyi xoore yi. 7X'a bita fillandin fajirin ŋa, Alla da xuude yogo janba yitte ke yi, a n'a bonondi. Yitte ke kaawa. 8Kiyen ga bogu, Alla da forofolli teyen xayi Yuunusu yi gilli kinbakkan ŋa, kiyen xaraxaso n'a yinkollan delexita, m'a nan toxo tiirini. Yuunusu da kallen muuru Alla maxa, a ti: «Kallen ya nan fas'in danŋa bireyen ŋa.» 9Alla ti Yuunusu danŋa: «Butte dag'an danŋa ba ti yitte ke kallen ŋa?» Yuunusu ti: «Butte dag'in danŋa ke, ma n nan ɲa xoyi n gaa kalla!» 10Tunka duumanten ti: «An hinne yitte ke yi, yitte be funti nan xoor'an ga ma tanp'a yi; yitte be ga da wuru baane do kiyi baane ya bira. 11An nt'a mulla nke nan hinne ke debi xoore ken ŋa de, ken ga ni Niniwe, kame do tanpille wujjuune haadamarenme gaa debe be yi, i ga nt'i teyen d'i noogen bakka me yi,^h kafiini daaba gabe ya!»

^b1.3: Ken waxatin ŋa, Tarisiisi ɲi noqu laate kundu ya yi.

^d2.3: Kallen kunmen: Abaraaninxannen: «sewoli» a wure ni «furun kaara.»

^e3.5: Abaraaninun ɲi xaasan yiraamen rondini sunoyen koyinde, walla xa nimisiyen koyinden baane ya yi.

^f3.6: «Nan taaxu xamanxullen ŋa» ken ɲi na sunoyen koyi walla xa n'i nimisiyen koyi.

^h4.11: Yere wure ni: «... i ga nta fo sire do fo bure bakka me yi ...»